اسانس نانوکپسوله پونه: تولید و بررسی خصوصیات فیزیکوشیمیایی آن
نویسندگان
1 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلیسینا، همدان
2 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلیسینا، همدان
3 گروه شیمی فیزیک، دانشکده شیمی، دانشگاه بوعلیسینا، همدان
doi
10.22059/ijpps.2021.328618.1006977چکیده
استفاده از اسانسهای گیاهی در برنامههای مدیریتی آفات به عنوان جایگزین یا مکمل حشرهکشهای شیمیایی، ایمن و نویدبخش به نظر میرسد. چنین امکانی منوط به رفع نواقصی همچون ناپایداری شیمیایی، تبخیرپذیری و حلالیت کم اسانسهای گیاهی در آب است. استفاده از نانوفرمولاسیونها با امکان رهایش کنترل شده یک راهکار مؤثر در جهت رفع نواقص فوق به شمار میآید. پژوهش پیشرو با هدف شناسایی ترکیبات مؤثر اسانس آزاد پونهMentha longifolia و نانوفرمولاسیون آن با استفاده از روش کروماتوگرافی گازی- طیفسنجی جرمی و تهیه نانو سیلیکای حاوی اسانس پونه به روش سل- ژل و بررسی خصوصیات فیزیکوشیمیایی آن در جهت امکانسنجی کاربرد در برنامههای مدیریت تلفیقی آفات انجام شده است. نتایج نشان دهنده بیشترین فراوانی کتونها (پیپریتنون 32% و پولگون 44/17%) و منوترپنهای اکسیژندار (01/24%) در بین اجزاء سازنده اسانس بود. بهترین ترکیب اجزاء و شرایط انجام واکنش نیز از نظر اندازه ذرات نانوفرمولاسیون تهیه شده و کارایی کپسوله شدن عبارت بود از تترا اتیل ارتو سیلیکات (TEOS) (5/0 میلیلیتر)، ستیل تری متیل آمونیوم برماید (CTAB) (08/0 گرم)، اسانس (1 ملیلیتر)، اتانول (13 میلیلیتر)، آمونیاک 25% (5/0 میلیلیتر)، استفاده از همزن التراسونیک به مدت 2 ساعت در دمای اتاق و در نهایت سانتریفیوژ به مدت 5 دقیقه (rpm 15000). از ویژگیهای نانوسیلیکای حاوی اسانس پونه، تهیه شده با استفاده از روش سل- ژل، قطر متوسط ذرات 80-66 نانومتر، پتانسیل زتای37-، شاخص پراکندگی 2/0 و راندمان ریزپوشانی 64/79 درصد بوده است.