برجستهسازی زبانشناختی با افزودن توازن آوایی، واژگانی و گروهی در متن اسناد رسمی و تأثیر آن بر درک مخاطب: رویکرد زبانشناسی حقوقی
نویسندگان
1 استاد گروه زبانشناسی، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران ایران
2 دانشیار گروه زبانشناسی، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
3 دانشیار گروه حقوق، دانشکدة حقوق دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
4 دکترای زبانشناسی از دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران ایران.
doi
10.22126/jlw.2020.5413.1449چکیده
اسنادی که در دفاتر اسناد رسمی تنظیم میشوند، پس از امضا قابل انکار نیستند و باید به طور کامل به وسیلة مخاطب درک شوند. هرچه متن به زبان خودکار نزدیکتر باشد، آسانتر درک میشود. به همین دلیل است که متون علمی، برخلاف متون ادبی، خالی از ابزارهای زیباییآفرینی هستند. برای سادهسازی متن اسناد رسمی در چارچوب زبانشناسی حقوقی، پژوهش توصیفی - تحلیلی حاضر در پی شناسایی و در صورت امکان بازنویسی نمودهای برجستهسازی، به مثابة ویژگی زبان ادب بوده است که میتواند با دور کردن این متنها از زبان خودکار، درک را برای مخاطب دشوار کند. برای شناسایی این نمودها و نشان دادن تأثیر آنها بر درک مخاطب، صد نمونه سند رسمی ( پنجاه نمونه از کتاب نمونة اسناد و پنجاه نمونه از اسناد واقعی تنظیم شده در دفتر اسناد رسمی 1479 تهران) بررسی و تحلیل شدهاند. نتایج نشان داد که برجستهسازی در این سندها از راه قاعدهافزایی و با ایجاد توازن در (1240) مورد تکرار در سطوح آوایی، واژگانی و گروهی، در واژههای عربی و حقوقی صورت گرفته است. حذف توازن و بازنویسی در درصد قابلتوجّهی از نمونهها (03/65%)، ممکن بوده و این جایگزینیها باعث افزایش معنادار (40) درصدی در میزان درک صد نفر از مراجعهکنندگان به دفتر اسناد رسمی شده است.