اثر روغن‎‌های معدنی، پالیزین و بوپروفزین روی فراسنجه‌های جدول زیستی کفشدوزک‌ شکارگر Cryptolaemus montrouzieri (Col.: Coccinellidae)

نویسندگان

1 پژوهشکده مرکبات و میوه‌های نیمه‌گرمسیری، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رامسر، ایران.

2 بخش تحقیقات گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران

3 بخش کنترل بیولوژیک، موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، آمل، ایران

4 پژوهشکده مرکبات و میوه‌های نیمه‌گرمسیری، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رامسر، ایران

doi
10.22059/ijpps.2021.318535.1006968
چکیده

کفشدوزک شکارگر Cryptolaemus montrouzieri Mulsant از عوامل مفید در باغ‌‌های مرکبات علیه شپشک‌های گیاهی می‌باشد. اثر چهار تیمار حشره‌کش در غلظت توصیه شده شامل روغن معدنی EC 1 درصد، روغن معدنی مایونز 1 درصد، صابون حشره‌کش پالیزین 5/2 در هزار و بوپروفزین 5/0 در هزار به همراه تیمار شاهد (آب) روی فراسنجه‌های جدول زیستی کفشدوزک شکارگرC. montrouzieri تعیین شد. آزمایش روی لاروهای سن چهارم کفشدوزک انجام و از نتاج افراد بالغ ظاهر شده برای ارزیابی جدول زیستی استفاده شد. کمترین میانگین تعداد تخم‌های گذاشته شده مربوط به تیمار بوپروفزین (6/50 عدد تخم) بود که این مقدار در حدود 8/2 برابر کمتر از شاهد (5/146 عدد تخم) بود. همه ترکیبات آزمایش شده به جز روغن مایونز 1 درصد، نرخ ذاتی افزایش جمعیت (rm)، نرخ متناهی افزایش جمعیت (λ) و نرخ خالص تولید مثل (R0) را در مقایسه با شاهد به طور معنی‌داری کاهش دادند. فراسنجه‌های جدول زیستی کفشدوزک کریپتولموس در تیمار با بوپروفزین از سایر تیمارها بیشتر تحت تاثیر قرار گرفتند و در تیمارهای روغن معدنی EC و پالیزین با تیمار روغن مایونز اختلاف معنی‌دار آماری نداشتند. طبق نتایج، از کاربرد همزمان بوپروفزین در مدیریت تلفیقی شپشک‌های گیاهی به همراه کفشدوزکC. montrouzieri اجتناب شود. پس از تایید نتایج با انجام آزمایش‌های مزرعه‌ای، می‌توان از ترکیبات جایگزین نظیر روغن‌های معدنی و پالیزین استفاده کرد.