بررسی سبک شخصی دو بخش اصلی و افزودۀ تذکرة الاولیای عطّار براساس روش تحلیل آماری کیوسام
نویسندگان
1 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی آستارا - آستارا، ایران
2 دانشآموختۀ دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه خوارزمی
doi
چکیده
تنها اثر منثور عطّار (537؟- 627؟ق.) کتاب تذکرة الاولیا در شرح حال هفتاد و دو تن از عارفان و مشایخ صوفیه است. پس از عطّار، نویسندهای ناشناس قسمتهایی بدین کتاب افزوده است که پُرمایگیِ بخش اصلی را ندارد. ادیبان و منتقدان ادبی، مطابق با سلیقۀ خود و به کمک شمّ زبانی، بدین مسأله پی بردهاند؛ امّا نگارندگان مقالۀ حاضر، با استفاده از یکی از روشهای تجزیه و تحلیل آماری موسوم به کیوسام که یکی از روشهای سبکسنجی و تحلیل متون زبانی است، در راستای اثبات علمی این قضیه، کارآیی شیوۀ مذکور را در باب مسألۀ تشخیصِ مؤلّف در متون فارسی محک زدهاند. درواقع، هدف از این پژوهش آن بوده است که با اِعمال روش کیوسام یا جمع تصاعدی، متن دو بخش اصلی و افزودۀ تذکرة الاولیا را با یکدیگر مقایسه کرده، این فرضیه را به اثبات برساند که مؤلّفِ زندگینامههایی که پس از شرح حال حسینبن منصور حلّاج در کتاب عطّار آمده، عطّار نیست.
