تحلیل حساسیت پارامترهای مدل دوبعدی انتقال آلودگی در آب‌های کم‌عمق به روش RSA

نویسندگان

1 استادیار، گروه مهندسی عمران، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

2 دانشیار، گروه مهندسی عمران، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

3 دانشیار، گروه مهندسی عمران، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

4 دانشجوی دکتری مهندسی عمران، مهندسی و مدیریت منابع آب، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

doi
10.22059/ijswr.2018.244628.667779
چکیده

فهم نحوه­ توزیع آلودگی در مکان و زمان، یک موضوع ضروری برای پیش‌بینی آسیب­های ناشی از آلودگی روی اکولوژی رودخانه‌ها و نواحی ساحلی و ایجاد راه‌حل‌های کارآمد جهت کنترل آلودگی و محافظت از محیط‌زیست است. در این تحقیق از معادلات آب­های کم‌عمق جهت شبیه­سازی انتقال آلودگی به روش حجم محدود دوبعدی استفاده شده­است. در واسنجی مدل­های هیدرولیکی و هیدرولوژیکی، اصلاح و تغییر مکرر مقدار پارامترها یک مسئله شناخته شده اسـت. بنـابراین اسـتفاده از روش­هایی برای تحلیل حساسیت و کاهش تعداد پارامترها برای واسنجی مـدل ضـرورت دارد. در ایـن تحقیق از روش تحلیـل حساسیت RSA که در آن برای هر پارامتر نسبت حساسیت و تابع توزیع تجمعی برای مجموعه پارامترهای خوب و بد مدل محاسبه مـی­شـود استفاده شد. برای این کار، 5000 تکرار از دامنه عدم قطعیت پارامترهای واسنجی مدل انتقال آلودگی در مسئله­ای استاندارد از آب­های کم­عمق با استفاده از الگوریتم عدم قطعیت GLUE صورت پذیرفت. با اعمال آستانه­ قابل‌پذیرش شاخص­ مجموع مربعات خطا بر روی کل شبیه­سازی­های حاصل، تعداد 1000 شبیه­سازی برتر به عنوان شبیه­سازی­های کارآمد منظور شده و مجموعه پارامترهای مربوط به آن به عنوان مجموعه پارامترهای خوب و باقی مجموعه پارامترها به عنوان مجموعه پارامترهای بد قلمداد گردید. به این ترتیب شاخص حساسیت برای پارامترهای ضریب مانینگ، شیب کف در جهت x و y محاسبه شد. مقایسه تحلیـل حساسیت پارامترها بر اساس روش RSA و بر اساس ضریب تغییرات پارامترها نشان­دهنده کارآمدی مناسب روش RSA برای تحلیل حساسیت پارامترهای مدل می­باشد.