بررسی اثرات تغییراقلیم بر خصوصیات خشکسالی هیدرولوژیکی و کشاورزی حوضه زرینهرود با استفاده از شاخصهای SRI و SSWI و مدل SWAT
نویسندگان
1 استادیار گروه مهندسی آب- دانشکده کشاورزی- دانشگاه اراک- اراک - ایران
2 استادیار گروه منابع آب- دانشکده کشاورزی- دانشگاه تربیت مدرس- تهران ایران
3 کارشناسی ارشد، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه اراک، اراک، ایران
4 استادیار گروه مهندسی آب- دانشکده کشاورزی- دانشگاه اراک- اراک- ایران
doi
10.22059/ijswr.2018.246920.667804چکیده
در این تحقیق خصوصیات خشکسالی حوضهی زرینهرود، تحت تأثیر تغییراقلیم با استفاده از دو شاخص استاندارد شدهی رواناب (SRI) و شاخص رطوبت خاک استاندارد شده (SSWI) و مدل SWAT بررسی شده است. بدین منظور مدل SWAT با استفاده از اطلاعات چهار ایستگاه هواشناسی و پنج ایستگاه هیدرومتری، مورد واسنجی (1999-1987) و اعتبارسنجی (2007-2000) قرار گرفت. سپس بر اساس رطوبت خاک و رواناب شبیهسازی شده توسط مدل، دو شاخص مذکور در همه زیرحوضهها برای دوره پایه (2010-1981) محاسبه شده است. در ادامه با معرفی نتایج ریزمقیاس شدهی دو مدل گردش عمومی جو موجود در گزارش پنجم (AR5) تحت دو سناریوی انتشار RCP2.6 و RCP8.5 به مدل SWAT، شاخصهای خشکسالی برای دوره آینده (2046-2017) شبیهسازی و مقادیر آن با دوره پایه مقایسه گردید. نتایج نشان داد میانگین بیشترین وقوع و تداوم خشکسالی کل حوضه در آینده نسبت به دوره پایه مربوط به شاخص SRI به ترتیب با 23 درصد افزایش تحت سناریوی سه (مدلBNU-ESM تحت سناریو انتشار RCP2.6) و 19.7 درصد افزایش در سناریوی چهار (مدل BNU-ESM تحت سناریو انتشار RCP8.5) و شدت خشکسالی مربوط به شاخص SSWI با 24.7 درصد افزایش در سناریوهای سه و چهار میباشد. همچنین بر اساس نتایج، خشکسالی کشاورزی (SSWI) بیشتر از خشکسالی هیدرولوژیکی (SRI) نسبت به تغییر اقلیم حساسیت نشان میدهد. بنابراین میتوان گفت با ادامه روندِ کنونیِ فعالیتهای موجود در حوضه و نیز تغییرات اقلیمیِ محتمل در آینده، حوضهی زرینهرود همچنان در معرض خطر خشکسالیهای متعدد و طولانی قرار دارد.