بهبود کارآیی مصرف کود با پایش شاخص تغذیه نیتروژن

نویسندگان

1 دانشیار گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 دانش‌آموخته دکتری، گروه مهندسی آبیاری و زهکشی، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 استاد، گروه مهندسی آبیاری و زهکشی، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران ، تهران، ایران

4 دانشیار، گروه مهندسی آبیاری و زهکشی، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/ijswr.2018.249911.667830
چکیده

مدیریت مصرف نیتروژن (N) در طول فصل رشد گیاه، نقش مهمی در دستیابی به حداکثر عملکرد و کاهش مخاطرات زیست محیطی دارد. تعیین شاخص تغذیۀ نیتروژن (NNI) یکی از روش‌های تشخیص شرایط نیتروژنی گیاه می‌باشد. هدف از این پژوهش بررسی نقش پایش NNI در بهبود مدیریت مصرف نیتروژن بود. آزمایش مزرعه‌ای در طول دوره رشد ذرت تابستانه در پاکدشت تهران طی سال‌های 1394 و 1395 انجام شد. پارامتر‌های عملکرد دانه، ماده خشک گیاه و غلظت نیتروژن موجود در آن‌ها از هفت تیمار صفر (N0)، 50(N1) ، 100(N2) ، 150 (N3)، 200(N4) ، 250 (N5) و 300 کیلوگرم نیتروژن در هکتار(N6) در طول فصل رشد اندازه‌گیری شدند. نتایج نشان داد که پایش NNI در طول فصل رشد قادر است تغییرات شرایط نیتروژنی گیاه در تیمارهای مختلف را نشان دهد. NNI در تیمار بهینه (N4) که بیشترین عملکرد را به ازای مقدار نیتروژن کمتری تولید کرده بود از سایر تیمار‌ها به یک نزدیکتر بود. همچنین، عملکرد نسبی دانه زمانی که NNI کوچکتر از یک می‌شد با شیب ثابت کاهش می‌یافت. مقدار کارایی زراعی و بازیافت نیتروژن در N4 نسبت به سایر تیمارها بیشتر بود. کارایی مصرف آب در N4، N5 و N6 در هر دو سال کشت، تقریبا با یکدیگر برابر و بیشتر از سایر تیمارها بودند. این نتایج نشان می‌دهند که کارایی مصرف آب و نیتروژن در تیمار بهینه که NNI نزدیک‌‌تری به یک داشت بیشتر از سایر تیمارها بود.