ساخت‌های دارای jɑ- در گویش لکی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان انگلیسی و زبان‌شناسی، دانشکدة زبان و ادبیات انگلیسی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران.

2 دانشجوی دکتری زبان‌شناسی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران.

3 استاد زبان‌شناسی همگانی، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 استادیار گروه زبان انگلیسی و زبان‌شناسی، دانشکده زبان و ادبیات انگلیسی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران.

doi
10.22126/jlw.2020.4932.1395
چکیده

نوشتار پیش رو به­روش توصیفی – تحلیلی، نقش­های معنایی و نحوی ساخت­های دارای jɑ-در گویش لکی را برحسب جایگاه موضوعی­شان در چارچوب دستور ساخت‌مدار گلدبرگ بررسی کرده است. در این پژوهش داده­ها به­صورت میدانی با ضبط گفتار گویشوران با محدودة سنّی بین 50 تا 60 سال گردآوری و برمبنای چارچوب نظری مقاله و شمّ زبانی یکی از نگارندگان به­مثابة گویشور بومی­زبان تجزیه و تحلیل شده است. یافته‌های پژوهش گویای آن است که هرگاه  jɑ- با جملاتی همچون متعدّی، سببی، نافاعلی و نامفعولی همراه شود، مشارک عامل نمی‌تواند به­منزلة موضوع مستقیمی حضور داشته باشد، همچنین زمانی که این ساخت در جملات لازم مرکّب غیر کنایی که دارای عامل هستند همراه ‌شود، سبب حذف مشارک عامل در سطح نحو جمله می‌شود. پس این ساخت نه­تنها با افعال دوظرفیتی، بلکه با افعال مرکّب یک‌ظرفیتی نیز همراه می­شود. در پژوهش حاضر ادّعا می‌شود گرچه حضور jɑ- در جمله موجب حذف مشارک عامل در سطح نحو می‌شود؛ ولی در سطح معنا همچنان باقی است.