تحلیل حساسیت جامع پارامترهای گیاهی مدل WOFOST برای گیاهان ذرت و گندم در شبیهسازی عملکرد محصول
نویسندگان
1 دانشگاه فردوسی مشهد
2 دانشگاه علوم و تحقیقات تهران
3 دانشگاه فردوسی مشهد
4 دانشگاه گیلان
5 مرکز پژوهشی آب و محیط زیست شرق
doi
10.22059/ijswr.2018.133882.667317چکیده
مدل شبیهسازی رشد محصول WOFOST به طور گستردهای در تخمین عملکرد محصولات زراعی در مقیاس مزرعهای و منطقهای و شرایط مختلف اقلیمی بکار میرود. در فرآیند مدلسازی، همواره به سبب وجود تعداد زیاد پارامترها و از طرفی کمبود دادههای اندازهگیری شده نمیتوان تمامی پارامترهای مدل را تخمین زد. بنابراین معمولاً در فرآیند مدلسازی پارامترهای حساس مدل شناسایی و سپس تخمینزده (واسنجی) میشوند. روشهای جامع تحلیل حساسیت ابزاری مناسب جهت رتبهبندی پارامترهای مدلها از لحاظ تأثیر آنها در خروجیها و در نظر گرفتن تمام فضای پارامتری مدلها میباشند. در این روشها علاوه بر در نظر گرفتن تأثیر پارامترهای مدل به تنهایی، تأثیر ترکیب پارامترهای مختلف نیز در تحلیل حساسیت لحاظ میشود. در این مطالعه از روش تحلیل حساسیت منطقهای یکی از روشهای پرکاربرد تحلیل حساسیت جامع، جهت تحلیل حساسیت پارامترهای مدل WOFOST برای دو گیاه ذرت علوفهای و گندم زمستانه استفاده شده است. شاخص حساسیت پارامترها بر اساس آزمون کولموگروف-اسمیرنوف و در سطح احتمال معنیداری %95 بر اساس روش منطقهای تحلیل حساسیت محاسبه شده و سپس نتایج تحلیل حساسیت در مزارع مورد مطالعه بررسی گردید. تغییرات شاخص حساسیت در دو مزرعه مورد مطالعه از حداقل 006/0 (غیر حساس) تا حداکثر 37/0 (حساسیت زیاد) بدست آمده است. برای گیاه ذرت نتایج نشان داد که تأثیرگذارترین پارامترها در شبیهسازی عملکرد مربوط به تأثیر دما (پارامترهای TSUMEA و TSUMAM) و فرآیند جذب نور (SLA، AMAX و EFF) در گیاه میباشند؛ اما برای گیاه گندم بیشتر پارامترهای مرتبط با جذب نور (SLA، RGRLAI، AMAX، EFF و KDIF)، بیشترین اهمیت را در شبیهسازی عملکرد آن دارند.