برهمکنش نماتد سیستی Heterodera glycines و قارچ عامل پوسیدگی ذغالی (Macrophomina phaselolina) در ارقام حساس و مقاوم سویا به نماتد

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری بیماری شناسی گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

2 گروه گیاهپزشکی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

3 گروه گیاهپزشکی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

4 مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی گلستان، گرگان، ایران

doi
10.22059/ijpps.2020.273751.1006879
چکیده

برهمکنش نماتد سیستی سویا Heterodera glycines و قارچ Macrophomina phaselolina عامل پوسیدگی ذغالی سویا روی ارقام حساس جی‌کا و ویلیامز و رقم مقاوم کتول در شرایط گلخانه مورد مطالعه قرار گرفت. تیمارها با استفاده از آزمون فاکتوریل با دو فاکتور تیمار و رقم، با شش تیمار مایه‌زنی شامل گیاه سالم، نماتد به تنهایی، قارچ به تنهایی، مایه‌زنی اولیه با قارچ و دو هفته بعد با نماتد، مایه‌زنی اولیه با نماتد و دو هفته بعد با قارچ و مایه‌زنی هم‌زمان قارچ و نماتد ارزیابی شدند. آزمون با سه سطح رقم، در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با پنج تکرار اجرا گردید. گیاهچه‌ها در مرحله دو برگی با بیست عدد تخم و لارو سن دوم نماتد در هر‌گرم خاک، دو میلی‌لیتر از سوسپانسیون اسپور به ازای هر بوته مایه‌زنی شدند. گیاهچه‌های مایه‌زنی شده، در شرایط گلخانه و در دمای 25 تا 27 درجه سلسیوس نگهداری شدند. پس از گذشت پنج ماه، فاکتورهای رشدی، عملکرد گیاه، شدت بیماری و نرخ تکثیر نماتد مورد ارزیابی قرار گرفتند. در رقم مقاوم کتول، شدت بیماری پوسیدگی ذغالی در تیمارهای متفاوت اختلاف معنی دار نشان نداد و اثر متقابل بین دو عامل وجود نداشت. در رقم حساس جی‌کا نیز شدت بیماری در تیمارهای یکسان بود و تکثیر در همه تیمارهای اتفاق افتاد ولی متأثر از تیمار قارچی نبود. در تیمار قارچ سپس نماتد، در رقم ویلیامز شدت بیماری پوسیدگی تفاوت معنی‌داری با سایر تیمارها داشت به طوری که می‌توان بیان کرد اثر متقابل قارچ و نماتد وجود داشت ولی تکثیر نماتد تحت تاثیر تیمارهای قارچی قرار نگرفت.