بررسی حساسیت شپشه آرد (Tribolium confusum Herbest.) به نانوکپسول اسانس اکالیپتوس (Eucalyptus globulus Labill.)

نویسندگان

1 دانشیار یار رشته حشره شناسی کشاورزی- دانشگاه کردستان

2 استاد گروه شیمی، دانشکده علوم، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

3 معاون آموزشی مرکز-مرکز تحقیقات کشاورزی همدان/ ترکیبهای شیمیایی بر روی کموتایپها -اثر اکولوژیکی مختلف بر روی مواد موثره گیاهان دارویی

4 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

5 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

6 حشره‌شناسی کشاورزی، گروه حشره‌شناسی، دانشکده کشاورزی،تربیت مدرس/فرمولاسیون-اسانس-آفت کشها

doi
10.22092/ijmapr.2023.359201.3198
چکیده

امروزه ابداع و بکارگیری روش‌های کنترل غیرشیمیایی آفات کشاورزی ازجمله موارد مهم کاربردی در برنامه‌های مدیریتی آفات در بیشتر جوامع دنیاست. در این میان حجم وسیعی از مطالعات روی آفت‌کش‌های زیست بنیاد متمرکز گردیده است. در این راستا فرمولاسیون‌های جدیدی از حشره‌کش‌های گیاهی به‌عنوان جایگزینی مناسب برای آفت‌کش‌های مصنوعی توسعه یافته است. در این پژوهش سمّیت تنفسی و تماسی اسانس خالص و فرموله شده اکالیپتوس (Eucalyptus globulus Labill.) و همچنین دوام سمّیت تنفسی نانوکپسول اسانس آن روی حشرات کامل شپشه آرد (Tribolium confusum Herbest. (Col., Tenebrionidae)) در شرایط آزمایشگاهی مورد بررسی قرارگرفت. براساس نتایج بدست آمده، مقدار LC50 اسانس خالص و فرموله شده در مدت 24 ساعت در سمّیت تنفسی به‌ترتیب برابر 46.39 و 1472 میکرولیتر بر لیتر هوا بدست آمد. مقدار LT50 اسانس فرموله شده در سه غلظت LC25، LC50 و LC90 به‌ترتیب برابر با 12.3، 10.39 و 0.36 روز تعیین گردید. همچنین، نتایج نشان داد سمّیت تماسی اسانس فرموله شده (LC50=19030 µl.l-1) روی این حشره بسیار بالاتر از سمّیت تماسی اسانس خالص (LC50=3770 µl.l-1) می‌باشد. بنابراین با توجه به پایداری خوب اسانس فرموله شده در سمّیت تنفسی و تأثیر بسیار زیاد در سمّیت تماسی، پس از آزمایش‌های تکمیلی می‌توان از نانوکپسول اسانس اکالیپتوس در مدیریت این آفت مهم استفاده کرد.