فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

لوبیا چیتی (Phaseolus vulgaris L. cv. Pinto) به‌عنوان یکی از حبوبات مهم در تأمین پروتئین گیاهی، در شرایط کم‌آبیاری دچار کاهش عملکرد می‌شود که بررسی راهکارهای هورمونی می‌تواند در کاهش اثرات تنش مؤثر باشد. به‌منظور بررسی اثر محلول‌پاشی 24-اپی‌براسینولید بر صفات مورفولوزیک و زراعی لوبیا چیتی، آزمایش کرت‌های خرد‌شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال 1401 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه یاسوج اجرا شد. سه سطح مختلف تیمار آبیاری شامل آبیاری کامل (100 درصد نیاز آبی)، تنش متوسط (80 درصد نیاز آبی) و تنش شدید (60 درصد نیاز آبی براساس تشتک تبخیر کلاس A) به‌عنوان عامل اصلی و چهار سطح محلول‌پاشی 24-اپی‌براسینولید (شاهد (آب مقطر)، 05/0، 1/0 و 2/0 میلی‌گرم بر لیتر) به‌عنوان عامل فرعی بودند. آبیاری 60 درصد موجب کاهش 26/47 و 19/19 درصد شاخص سطح برگ و ارتفاع شد. اثر ساده محلول‌پاشی 2/0 میلی‌گرم بر لیتر 24-اپی‌براسینولید نیز موجب افزایش 86/14 و 80/22 درصدی این صفات نسبت به شاهد شد. تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در غلاف و وزن صد دانه متأثر از تنش شدید با کاهش 42/21، 56/27 و 69/12 درصدی همراه شدند. در نقطه مقابل، کاربرد مجزای بالاترین سطح محلول‌پاشی، میزان این صفات را به‌ترتیب 105، 56/61 و 54/26 درصد نسبت به شاهد بهبود بخشید. در سطح تنش شدید، محلول‌پاشی 2/0 میلی‌گرم بر لیتر عامل افزایش 34/44، 78/39 و 29/7 درصدی عملکرد دانه، عملکرد زیستی و شاخص برداشت شد. به‌طور کلی، در این آزمایش محلول‌پاشی 2/0 میلی‌گرم بر لیتر 24-اپی‌براسینولید اثرات منفی تنش کم‌آبی را بر ریخت‌شناسی و عملکرد لوبیا چیتی کاهش داد.