ارزیابی خصوصیات کیفی و عملکرد برخی از ارقام تجاری چغندرقند (Beta vulgaris L.) در استان همدان (نهاوند و اسدآباد)

نویسندگان

1 بخش تحقیقات چغندرقند، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، همدان، ایران

2 بخش تحقیقات چغندرقند، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان غربی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران

3 مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

4 بخش تحقیقات چغندرقند، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، همدان، ایران

doi
10.22067/agry.2025.93586.1240
چکیده

به‌منظور ارزیابی عملکرد ریشه و خصوصیات کیفی برخی از ارقام تجاری اصلاح‌شده چغندرقند (Beta vulgaris L.) در استان همدان، آزمایشی در دو منطقه اسدآباد و نهاوند در سال 1402 در مزرعه کشاورز انجام شد. ارقام مورد بررسی شامل پنج رقم تجاری اصلاح‌شده داخلی شامل ارقام سینا، نیکا، شکوفا، آسیا و دنا به همراه یک رقم شاهد خارجی اورسلینا بود. نتایج تحقیق نشان داد که در هر دو محیط نهاوند و اسدآباد، رقم خارجی اورسلینا از بالاترین خصوصیات کیفی و عملکرد شکر برخوردار بود. در بین ارقام داخلی، ارقام دنا و سینا در منطقه نهاوند و رقم نیکا در منطقه اسدآباد از عملکرد قند بیشتری نسبت به سایر ارقام تولید کردند. براساس نتایج تجریه خوشه­ای در محیط نهاوند خوشه اول شامل رقم اورسلینا و خوشه دوم شامل ارقام دنا، آسیا و شکوفا و در محیط اسدآباد خوشه اول که اورسلینا و خوشه چهارم که رقم نیکا را شامل می­شدند به‌عنوان خوشه­های برتر انتخاب شدند. براساس تجزیه به عامل­ها، دو عامل با تبیین 57/95 و 94/95 درصد از تغییرات داده­ها به‌ترتیب برای نهاوند و اسدآباد شناسایی شدند. به‌طور کلی، با توجه به نتایج رقم اورسلینا به‌عنوان رقم برتر در هر دو محیط انتخاب شد. در بین ارقام داخلی نیز برای مکان نهاوند ارقام دنا و آسیا و برای مکان اسدآباد رقم نیکا به‌عنوان ارقام با خصوصیات کمّی و کیفی بهتر معرفی شدند.