عملکرد، اجزاء عملکرد دانه و تبادلات گازی ارقام جو زراعی (Hordeum vulgare L.) تحت کاربرد منابع مختلف کودی در شرایط دیم
نویسندگان
1 گروه تکنولوژی تولیدات گیاهی، آموزشکده فنی مهندسی و کشاورزی دهلران، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران
doi
10.22067/agry.2023.80366.1138چکیده
استفاده کودهای زیستی از طریق بهبود خصوصیات فیزیکی و افزایش حاصلخیزی خاک و افزایش قابلیت دسترسی عناصر غذایی قابل جذب توسط گیاه، سبب بهبود رشد گیاه میزبان میگردد. قارچ میکوریزا بهعنوان یکی از مهمترین ریزموجودات زنده موجود در خاک، بر جذب عناصر غذایی از جمله فسفر، جذب آب در شرایط کمآبی، تعدیل تنشهای محیطی، بهبود رشد ریشه و تأثیر بر رشد و عملکرد دانه میتواند مؤثر میباشد، به همین منظور آزمایشی مزرعهای جهت بررسی اثر منابع کودی بر عملکرد دانه و تبادلات گازی ارقام جو (Hordeum vulgare L.) در شرایط دیم، بهصورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه ایستگاه تحقیقات کشاورزی سرابله در سال زراعی 99- 1398 اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل ارقام جو (توده محلی، ماهور، خرم و فردان و منابع کودی شامل شاهد (عدم مصرف منبع کودی)، 50 درصد کود شیمیایی فسفر توصیه شده، قارچ میکوریزا (Glomus mosseae، Glomus etunicatum و Rhizophagus irregularis)، قارچ میکوریزا + 50 درصد کود شیمیایی فسفر توصیه شده و 100 درصد کود شیمیایی فسفر بودند. نتایج این پژوهش نشان داد که برهمکنش رقم × منابع کودی بر عملکرد، اجزاء عملکرد دانه و تبادلات گازی در ارقام مختلف جو دیم معنیدار بود. براساس نتایج بهدست آمده، بیشترین عملکرد، اجزاء عملکرد دانه، عملکرد زیستتوده، میزان فتوسنتز، سرعت تعرق، هدایت مزوفیلی و کارآیی مصرف آب فتوسنتزی در جو رقم فردان × قارچ میکوریزا + 50 درصد کود شیمیایی فسفر بهدست آمد و کمترین میزان عملکرد و اجزاء عملکرد و همچنین میزان فتوسنتز، سرعت تعرق، هدایت مزوفیلی و کارآیی مصرف آب فتوسنتزی در توده محلی × شاهد (عدم مصرف منبع کودی) مشاهده شد. بنابراین، با توجه به نتایج این پژوهش رقم جو فردان × کاربرد قارچ میکوریزا بهواسطه افزایش میزان فتوسنتز و کارآیی مصرف آب فتوسنتزی و همچنین کاهش دمای برگ موجب افزایش قابل توجه عملکرد و اجزاء عملکرد دانه شد.