مقایسه جدایه‌های ‏Bacillus subtilis‏ تولیدکننده آنتی‌بیوتیک فنجایسین و جدایه‌های فاقد آن در ‏کنترل قارچAG2-2 ‎‏ ‏Rhizoctonia solani‏ عامل پوسیدگی طوقه و ریشه چغندرقند

نویسندگان

1 استاد، گروه گیاهپزشکی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 استادیار، گروه گیاهپزشکی، مجتمع آموزش عالی سراوان، سراوان، ایران

doi
10.22059/ijpps.2019.287801.1006903
چکیده

باکتریBacillus subtilis به‌دلیل تشکیل اندوسپور، تحمل شرایط متغیر pH، دامنه وسیع حرارتی و تولید طیف وسیعی از آنتی‌بیوتیک‌ها، پتانسیل خوبی برای کنترل بیمارگرهای گیاهی دارد. در این تحقیق پتانسیل بیوکنترلی باسیلوس­های بومی در مقابل Rhizoctonia solani AG2-2، ارزیابی شد. آنتی‌بیوتیک فنجایسین استخراج شد و رابطه بین جدایه­های تولیدکننده آنتی‌بیوتیک با کنترل بیماری پوسیدگی ریشه و طوقه چغندرقند در گلخانه بررسی گردید. در آزمون‌های آزمایشگاهی و گلخانه‌ای از 82 جدایه منتخب Bacillus subtilis، با 2 جدایه استاندارد باکتری آنتاگونیست استفاده شد. از میان 84 جدایه، در آزمون کشت دوطرفه درون تشتک پتری، جدایه UTB1 با 3/55 درصد، بیشترین تأثیر بازدارندگی را داشت. در آزمون­های گلخانه، جدایه­های UTB27، UTB65 و UTB71 بیماری را 09/60 درصد کاهش دادند(بیشترین بازدارندگی از بیماری). از میان 84 جدایه باکتریایی، تعداد 52 جدایه روی افزایش وزن تر و خشک گیاه تأثیر معنی­داری داشتند. در آزمون HPTLC برای استخراج آنتی‌بیوتیک، از بین 84 جدایه باکتری، تعداد 19 جدایه، فنجایسین تولید کردند و 65 جدایه قادر به تولید نبودند. در آزمون گلخانه، تعداد 75 جدایه باکتری، بیماری را کاهش دادند که در سطح 5 درصد معنی‌دار بود و 19جدایه از آنها تولیدکننده فنجایسین بودند. شاخص تولید آتی­بیوتیک به تنهایی تائیدکننده میزان کنترل در گلخانه و مزرعه نیست. جدایه باکتری بومی UTB1 نامزد خوبی برای یک عامل بیوکنترل موفق است.