بررسی افعال پیشوندی در زبان فارسی ازمنظر صرف ساخت
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان شناسی، دانشگاه تربیت مدرس
2 استادیار گروه زبان شناسی، دانشگاه تربیت مدرس
doi
10.22126/jlw.1970.1072چکیده
پژوهش حاضر به پیشوندهای فعلی رایج در زبان فارسی در چارچوب انگارۀ صرف ساخت و تعامل آن با معناشناسی پرداخته و ترکیبپذیری معنا در افعال پیشوندی و تأثیر معنا بر ساخت این افعال را بررسی کرده است. برای نیل بدین مقصود پس از جمعآوری فعلهای پیشوندی از در پیکرۀ دادگان افعال فارسی (رسولی و دیگران، 2011)، این افعال با توجّه به تفاوتهای صوری و معنایی طبقهبندی شدند؛ سپس هریک از پیشوندها بهطور جداگانه تحلیل و برای هریک طرحوارهای کلّی که دارای زیرطرحوارههای مختلف بود، ارائه شد. تحلیل دادهها نشان داد که این افعال در بسیاری از موارد معنای ترکیبپذیر نداشته و تعداد زیادی از پیشوندهای فعلی در طول زمان تغییر معنا داده و ازنظر واژگانی نیز فعلهای دارای این پیشوندها، بهصورت واژۀ ساده تحلیل میشوند؛ افزون بر این، برای همۀ افعال پیشوندی طرحوارهای کلّی درنظرگرفته شد که هر گروه از افعال با توجّه به نوع پیشوند موجود در آن، زیرطرحوارهای از این طرحوارۀ کلّی محسوب میشود.
