فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به‌‏منظور معرفی مناسب‏ترین تاریخ کشت (پاییزه، انتظاری و بهاره)، بهترین فاصله ردیف (25 و 30 سانتی‏متر) و مناسب‏ترین تراکم بذر (100، 150،200،250 و 300 در مترمربع) ماشک گل سفید (Vicia pannonica) در شرایط دیم، آزمایشی در قالب اسپلیت اسپلیت پلات بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی در دو سال‏ زراعی 1399-1400 و 1401-1400 در ایستگاه تحقیقات دیم سرارود اجرا شد. تجزیه واریانس نشان داد که فاصله ردیف کاشت، تأثیر معنی‏داری بر ارتفاع بوته، روز تا رسیدگی، عملکرد علوفه ‏تر و خشک داشت و فاصله ردیف 30 سانتی‏متر نسبت به فاصله 25 سانتی‏متر بهتر بود. تاریخ کاشت نیز به‌طور معنی‏داری تمامی صفات مورد مطالعه را تحت تأثیر قرار داد. تاریخ کاشت پاییزه دارای عملکرد علوفه ‏تر و خشک، عملکرد دانه و زیست‌توده، ارتفاع، وزن 100 دانه و طول دوره رسیدگی بیشتری بود. تراکم بوته در مترمربع نیز صفات مورد بررسی را به‌طور معنی‏داری در هر دو سال آزمایش تحت تأثیر قرار داد. با توجه به معنی‏دار شدن اثرات متقابل در بسیاری از صفات، مقایسه میانگین تراکم‏های مختلف براساس تاریخ‏های کاشت انجام شد. مقایسه میانگین دو سال آزمایش با در نظر گرفتن تصادفی بودن اثر سال نشان داد که در تاریخ کشت پاییزه، تراکم 250 بوته در مترمربع به‌دلیل داشتن مقدار علوفه تر و ماده خشک بالاتر، و عملکرد بیولوژیک، وزن 100 دانه و ارتفاع بیشتر نسبت به سایر تراکم‏های کشت ترجیح داده می‏شود. تراکم‏های 100 و 300 بوته در مترمربع نیز دارای حداقل این صفات بودند و به‌عنوان تراکم‏های نامناسب برای کشت پاییزه معرفی می‏شوند. در تاریخ کشت انتظاری و بهاره نیز تراکم‏های 150 تا 250 بوته در مترمربع به‌دلیل داشتن صفات عملکردی بالاتر و دوره رسیدگی کوتاه‏تر نسبت به تراکم‏های 100 و 300 توجیه بیشتری دارند. براساس نتایج به‌دست‌آمده می‏توان تاریخ کاشت پاییزه، فاصله کشت 30 سانتی­متر و تراکم 200 تا 250 بوته در مترمربع را برای تولید علوفه و تراکم 150 تا 250 بوته در مترمربع را برای تولید دانه به‌منظور کشت دیم ماشک گل سفید در مناطق سرد و نیمه‌سرد توصیه کرد.