تأثیر کاربرد ترکیبات آلی بر بهبود رنگدانهها، صفات فیزیولوژیکی و عملکرد دانه لوبیا چشم بلبلی (Vigna unguiculata)
نویسندگان
1 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران
2 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان سمنان، سمنان، ایران
3 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران
4 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران
5 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران
doi
10.22067/agry.2025.89695.1213چکیده
بهمنظور بررسی تأثیر ترکیبات آلی شامل اسید هیومیک، عصاره چای سبز و عصاره قهوه بر بهبود رنگدانهها و صفات فیزیولوژیکی لوبیا چشم بلبلی (Vigna unguiculata)، آزمایشی در سال زراعی 1402-1401 در آزمایشگاه و مزرعه شخصی در شهر سمنان طراحی و اجرا شد. آزمایش در قالب فاکتوریل بر پایه طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار بود. تیمارهای آزمایش شامل پرایمینگ بذر در پنج سطح (شاهد، آب مقطر، اسید هیومیک (750 میلیگرم در لیتر)، عصاره چای سبز (غلظت 10 درصد) و عصاره قهوه (غلظت 10 درصد)) و محلولپاشی برگی در چهار سطح (شاهد، اسید هیومیک (750 میلیگرم در لیتر)، عصاره چای سبز (غلظت 10 درصد) و عصاره قهوه (غلظت 10 درصد)) بودند. محلولپاشی در زمان آغاز گلدهی صورت گرفت. نتایج نشان داد که پیشتیمار بذور با اسید هیومیک، عصاره چای سبز و عصاره قهوه منجر به افزایش معنیدار صفات محتوای نسبی آب برگ، شاخص پایداری غشاء، شاخص سطح برگ، رنگدانههای فتوسنتزی، عملکرد پروتئین و عملکرد دانه شد. در گیاهانی روییده از بذور پیشتیمارشده، میزان مالوندیآلدهید و کربوهیدراتهای محلول برگ تا سطح معنیداری کاهش نشان داد. محلولپاشی با این مواد منجر به بهبود شاخص سطح برگ، میزان رنگدانههای فتوسنتزی، عملکرد پروتئین و عملکرد دانه شد. در نهایت، در محدوده پژوهش انجامشده، کاربرد اسید هیومیک بهمیزان 750 میلیگرم در لیتر و چای سبز با غلظت 10 درصد بهصورت پیشتیمار بذری و محلولپاشی برگی در مزرعه توصیه میشود. به منظور توصیه پیشتیمار بذور و محلولپاشی عصاره قهوه نیاز به تحقیقات بیشتری است.