تأثیر کلات آهن و اسید هیومیک بر صفات زراعی و فیزیولوژیکی ارقام گلرنگ (Carthamus tinctorius L.) تحت شرایط دیم

نویسندگان

1 گروه تولید و ژنتیک گیاهی،دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی،دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

2 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی. اردبیل. ایران

3 گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

4 گروه تولید و ژنتیک گیاهی،دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی،دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

doi
10.22067/agry.2025.90796.1219
چکیده

به‌منظور ارزیابی نحوه تأثیر دو نوع کود (آهن و اسید هیومیک) بر روی صفات عملکردی و فنولوژیک دو رقم گلرنگ (Carthamus tinctorius L.) این تحقیق در مرکز تحقیقات کشاورزی اردبیل انجام گرفت. این آزمایش به‌صورت کرت‌های خردشده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار انجام گرفت. عامل اصلی ارقام گلرنگ (گلدشت و چینی (xys)) بودند. عامل فرعی یعنی کود دارای نُه سطح بود. سطوح کودی شامل سطح شاهد، دو میلی‌گرم در لیتر و چهار میلی‌گرم در لیتر اسید هیومیک 95 درصد، دو سطح کود کلات آهن 12 درصد  EDTA(یک میلی‌گرم در لیتر و دو میلی‌گرم در لیتر) و چهار سطح متقابل کود‌های آهن و اسید هیومیک بودند. نتایج حاصل از این پژوهش تفاوت معنی‌دار در صفات عملکردی را دو رقم چینی و گلدشت نشان داد. براساس مشاهدات، رقم گلدشت با عملکرد دانه 5/1462 کیلوگرم در هکتار نسبت به رقم چینی به‌طور معنی‌داری برتری داشت. همچنین تیمار کودی تیمار دو میلی‌گرم در لیتر آهن + چهار میلی‌گرم در لیتر هیومیک به‌طور معنی‌داری بیشترین عملکرد را ایجاد کرد که باعث افزایش 49 درصدی عملکرد دانه نسبت به شاهد شد. بین ارقام از نظر ارتفاع بوته و فعالیت آنتی‌اکسیدانی اختلاف معنی‌داری وجود نداشت، امّا در بین سطوح کودی، برای ارتفاع سطح دوم اسید هیومیک با 3/68 سانتی‌متر و برای فعالیت آنتی‌اکسیدانی تیمار دو میلی‌گرم در لیتر آهن + چهار میلی‌گرم در لیتر هیومیک با میزان 5/84 درصد فعالیت بیشترین میزان را داشتند. در مجموع در بین ارقام، رقم گلدشت و در بین سطوح کودی تیمار دو میلی‌گرم در لیتر آهن + تیمار چهار میلی‌گرم در لیتر هیومیک ، بیشترین عملکرد بیولوژیک، بیشترین شاخص برداشت، بیشترین عملکرد روغن دانه و بیشترین عملکرد دانه را داشتند.