ارزیابی مقاومت برخی ارقام گندم نسبت به بیماری پاخوره غلات

نویسندگان

1 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد، گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه

2 دانشیار گروه گیاهپزشکی دانشکده کشاورزی دانشگاه رازی کرمانشاه

3 استادیار پژوهشی بخش تحقیقات گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه

4 دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه

5 استادیار پژوهشی بخش تحقیقات گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه

doi
10.22059/ijpps.2019.234521.1006789
چکیده

بیماری پاخوره با عامل Gaeumannomyces graminis var tritici (Ggt)مخرب‌ترین بیماری ریشۀ غلات در سراسر جهان است. این بیماری از نقاط مختلف ایران از جمله کرمانشاه گزارش شده است. در این پژوهش به‌منظور ارزیابی مقاومت ارقام گندم، 17 رقم رایج گندم در استان کرمانشاه با مخلوطی از چهار جدایۀ منتخب Ggt مایه‌زنی و مقاومت آن‌ها در شرایط مزرعه بررسی شد. کاشت ارقام طی سال زراعی 91-90 در پلات‌هایی به ابعاد 100×50 سانتی‌متر انجام شد. برای ارزیابی مقاومت و تحمل، صفات عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیکی، وزن هزار دانه، وزن تر ریشه، وزن تر اندام هوایی، وزن تر کل، وزن خشک ریشه، وزن خشک اندام هوایی، وزن خشک کل، درصد آلودگی ریشه، تعداد پنجه در بوته و تعداد دانه در خوشه بررسی شد. در این پژوهش، شاخص‌های مختلف تنش از جمله شاخص حساسیت به تنش (SSI)، شاخص تحمل تنش (STI)، شاخص عملکرد (YI) و میانگین هارمونیک (HAM) محاسبه شدند. بر اساس پارامتر RS که دربرگیرندۀ تمامی شاخص‌ها است، ارقام مرودشت، پارسی و افلاک به‌عنوان ارقام متحمل و ارقام سرداری، سیوند، شیراز و الوند به‌عنوان ارقام حساس شناخته شدند.