معرفی گونههای قارچ Fusarium همراه بذر برنج در استانهای فارس و خوزستان
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه گیاهپزشکی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج
2 مربی مؤسسۀ تحقیقات برنج کشور، معاونت مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، آمل
3 استاد، گروه گیاهپزشکی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج
4 استاد، گروه گیاهپزشکی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج
5 استادیار بخش تحقیقات کنترل بیولوژیک، مؤسسۀ تحقیقات گیاهپزشکی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران
doi
10.22059/ijpps.2018.235101.1006790چکیده
در جریان بازدید از شالیزارهای برنج استانهای فارس و خوزستان در مرحلۀ سفت شدن دانه، 42 نمونه بذر گردآوری شد. برای جداسازی Fusariumاز نمونهها، بذرها روی محیط غذایی اختصاصی فوزاریوم (Pepton-PCNB-Agar, PPA) به دو روش ضدعفونی با محلول هیپوکلریت سدیم 1درصد و بدون ضدعفونی کشت و در انکوباتور (اتاقک رشد) با دمای 1±25 درجۀ سلسیوس و نور متناوب (روشنایی و تاریکی) نگهداری شدند. 26 جدایه بر اساس ویژگیهای ریختشناختی روی محیطهای کشت PDA، CLAو SNAو استفاده از منابع معتبر شناسایی شد. همچنین ارزیابی فیلوژنیک (تبارزایی) 18 و 6 جدایۀ منتخب بر اساس توالی ناحیۀ ژنی TEF1-αو توالی نوکلئوتیدی ناحیۀ ITSانجام گرفت. نتایج نشان داد، جدایههای Fusariumمورد بررسی، متعلق به دو گونۀ مرکب FIESC(Fusarium incarnatum-equiseti species complex) و GFSC(Gibberella fujikuroi species complex)، به ترتیب با فراوانی50 و 46 درصد بودند. F. fujikuroiدر استان فارس و F. semitectumدر استان خوزستان بیشترین فراوانی را داشتند. در این تحقیق دو گونۀ F. fujikuroiو F. andiyaziمتعلق به گونۀ مرکب GFSCبر اساس توالی ژن TEF1-α، در دو کلاد مجزا تفکیک شدند. توالییابی ناحیۀ ژنی TEF1-αبرای تفکیک و شناسایی اعضای گونۀ مرکب GFSCمفید است اما توالی ناحیۀ ITSنتوانست این گونهها را شناسایی و از همدیگر تفکیک کند. تک جدایۀ F. merismoidesکه بر اساس ویژگیهای ریختشناختی شناسایی شد، توسط توالی ژن TEF1-αشناسایی نشد اما در درخت فیلوژنیک رسمشده بر اساس توالی ناحیۀ ITSاز جنس Fusariumتفکیک و به جنس Fusicollaو گونۀ F. acetilereaمنتقل شد.