معرفی گونه‌های قارچ Fusarium همراه بذر برنج در استان‌های فارس و خوزستان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه گیاه‌پزشکی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج

2 مربی مؤسسۀ تحقیقات برنج کشور، معاونت مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، آمل

3 استاد، گروه گیاه‌پزشکی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج

4 استاد، گروه گیاه‌پزشکی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج

5 استادیار بخش تحقیقات کنترل بیولوژیک، مؤسسۀ تحقیقات گیاه‌پزشکی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران

doi
10.22059/ijpps.2018.235101.1006790
چکیده

در جریان بازدید از شالیزارهای برنج استان­های فارس و خوزستان در مرحلۀ سفت شدن دانه­، 42 نمونه بذر گرد­آوری شد. برای جداسازی Fusariumاز نمونه­ها، بذرها روی محیط غذایی اختصاصی فوزاریوم (Pepton-PCNB-Agar, PPA) به دو روش ضدعفونی با محلول هیپوکلریت سدیم 1درصد و بدون ضدعفونی کشت و در انکوباتور (اتاقک رشد) با دمای 1±25 درجۀ سلسیوس و نور متناوب (روشنایی و تاریکی) نگهداری شدند. 26 جدایه بر اساس ویژگی‌های ریخت­شناختی روی محیط‌های کشت PDA، CLAو SNAو استفاده از منابع معتبر شناسایی شد. همچنین ارزیابی فیلوژنیک (تبارزایی) 18 و 6 جدایۀ منتخب بر اساس توالی ناحیۀ ژنی TEF1-αو توالی­ نوکلئوتیدی ناحیۀ ITSانجام گرفت. نتایج نشان داد، جدایه­های Fusariumمورد بررسی، متعلق به دو گونۀ مرکب FIESC(Fusarium incarnatum-equiseti species complex) و GFSC(Gibberella fujikuroi species complex)، به ترتیب با فراوانی50 و 46 درصد بودند. F. fujikuroiدر استان فارس و F. semitectumدر استان خوزستان بیشترین فراوانی را داشتند. در این تحقیق دو گونۀ F. fujikuroiو F. andiyaziمتعلق به گونۀ مرکب  GFSCبر اساس توالی ژن TEF1-α، در دو کلاد مجزا تفکیک شدند. توالی­یابی ناحیۀ ژنی TEF1-αبرای تفکیک و شناسایی اعضای گونۀ مرکب  GFSCمفید است اما توالی­ ناحیۀ ITSنتوانست این گونه­ها را شناسایی و از همدیگر تفکیک کند. تک جدایۀ F. merismoidesکه بر اساس ویژگی‌های ریخت­شناختی شناسایی شد، توسط توالی ژن TEF1-αشناسایی نشد اما در درخت فیلوژنیک رسم‌شده بر اساس توالی ناحیۀ  ITSاز جنس Fusariumتفکیک و به جنس Fusicollaو گونۀ F. acetilereaمنتقل شد.