بررسی برخی از فرایندهای واجی در گویش بروجردی در مقایسه با فارسی معیار با تلفیقی از رویکرد واجشناسی زایشی و نظریه بهینگی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبانشناسی، دانشگاه پیام نور، مرکز تحصیلات تکمیلی، تهران، ایران
2 دانشیار گروه زبانشناسی و زبان خارجه، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.22126/jlw.2019.1026چکیده
هدف از پژوهش حاضر بررسی برخی از مهمترین فرایندهای واجی موجود در گویش بروجردی است. این گویش یکی از گویشهای لری است که بههمراه زبان فارسی، به شاخه جنوبی زبانهای ایرانی غربی تعلّق دارند. دادههای مورد استفاده در پژوهش از میان واژهها و عبارات گفتگوهای محاورهای گردآوریشده از تعداد هجده گویشور این گویش استخراج شده است. پژوهش حاضر با روش توصیفی – تحلیلی و در چارچوب واجشناسی زایشی و نظریة بهینگی، به توصیف و تبیین برخی از فرایندهای واجی در گویش بروجردی میپردازد. در این مقاله به فرایندهایی چون همگونی، ناهمگونی، تضعیف و حذف اشاره شده است. بررسیهای انجامگرفته نشان داد که برخلاف فرایند تقویت، موارد بسیاری از فرایندهای همگونی، تضعیف و کشش جبرانی در این گویش دیده میشود که این امر، بیانگر آن است که گویشوران لری بروجردی، نسبت به گویشوران زبان فارسی معیار، تمایل بیشتری به استفاده از اصل کمکوشی دارند. در بررسی این گویش از چارچوب نظریة بهینگی مشخّص شد که در واژههای بررسیشدة لری بروجردی، محدویتهای حذف همخوان پایانی (NO CODA)، اصل مرز اجباری (OCP)، محدودیت مجاورت همخوان انسدادی دندانی و همخوان سایشی (FRIC DENT STOP) و کمکوشی (LAZY) رعایت شده که در گونه فارسی معیار این محدودیتها نقض شدهاند.
