کوتاه شدگی واکه در کردی میانی: تحلیلی براساس اصول واج شناسی بهینگی
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان انگلیسی و زبانشناسی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران
2 دانشجوی دکتری زبانشناسی، گروه زبان انگلیسی و زبانشناسی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران
3 استادیار گروه زبان انگلیسی، دانشگاه فرهنگیان کردستان
doi
10.22126/jlw.2019.1027چکیده
در پژوهش توصیفی - تحلیلی پیش رو، پژوهشگران در چارچوب اصول و روشهای نظریۀ واجشناسی بهینگی به فرایند کوتاهشدگی واکه در گویش کُردی میانی پرداختهاند. بررسی دادهها بیانگر آن است که گویشوران کُردی میانی این فرایند را، در پیوند با غلتسازی، درواقع بهمنزلة راهکاری برای رفع التقای دو واکه بهکار میبرند. به این صورت که واکههای کشیدۀ پایان واژه که دارای دو جایگاه زمانمند و دومورایی هستند، هنگامیکه پیش از پسوندهایی قرار گیرند که با یک واکه شروع شدهاند، کوتاه میشوند و یک مورایشان آزاد میگردد و در فرایند غلتسازی، به یک غلت تعلّق میگیرد که جایگاه آغازۀ هجای بعدی را پر میکند؛ بنابراین، فرایند یادشده با هدف حفظ جایگاههای زمانمند صورت میگیرد. این امر میتواند به این معنی باشد که در کُردی سورانی، همخوانهای آغازۀ هجا مورایی هستند؛ همچنین، پس از تعیین محدودیتهای دخیل در صورتگرفتن این فرایند و مشخّصنمودن سلسلهمراتب آنها، تحلیل بهینگی دادهها نشان داد که در کُردی میانی، فرایند غلتسازی ازطریق کوتاهشدگی واکههای کشیده، نسبت به فرایندهای دیگری که بهطور معمول برای رفع التقای واکهها در پیش گرفته میشود مانند درج غلت، حذف یکی از واکهها، ادغام دو واکه، مرکّبسازی واکهای و... هزینۀ کمتری دربر دارد.