بررسی اثر گیاهان پوششی مختلف بر جمعیت علف‌های هرز‏‏، عملکرد و اجزاء عملکرد سویا(Glycine max L.)

نویسندگان

1 گروه اگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 گروه زراعت، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

3 گروه زراعت، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

4 گروه زراعت، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

5 گروه زراعت، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

6 گروه زراعت،دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران

doi
10.22067/agry.2024.88808.1202
چکیده

پیش‌کاشت گیاهان پوششی می‌تواند جایگزین پایداری برای روش‌های معمول مهار علف‌های هرز و تأمین عناصر غذایی در خاک باشد. به‌منظور مطالعه تأثیر گیاهان پوششی زمستانه در شرایط عدم استفاده از کود بر جمعیت علف‌های هرز، عملکرد و اجزاء عملکرد سویا در استان گلستان، آزمایشی با تیمارهای استفاده و عدم استفاده (شاهد) از گیاهان پوششی یولاف زراعی Avena sativa L.))‏‏، یونجه یک‌سالهMedicago scutellata L.))‏،تریتیکاله (Triticosecale witmackx)‏‏‏ ، اسپرس(Onobrychis sativa L.)،کلزا(Brassica napus L.)‏, پرکو (Brassica napus L.var. sensolata) و تیمار وجین و عدم وجین علف‌های هرز انجام شد. طبق نتایج به‌دست‌آمده از این پژوهش، بهترین گیاهان پوششی در حصول شاخص سطح برگ (پرکو و یولاف زراعی)، کمترین زمان تا رسیدن به حداکثر شاخص سطح برگ (تریتیکاله)، بیشترین مقدار تجمع ماده خشک و کمترین زمان لازم برای رسیدن به 50 درصد حداکثر تجمع ماده خشک (کلزا و تریتیکاله) تفاوت داشتند، امّا در دو سال آزمایش، اسپرس از نظر شاخص سطح برگ و تجمع ماده خشک ضعیف‌ترین گیاه پوششی بود. عملکرد سویا در تیمار عدم وجین در مقایسه با میانگین عملکرد گیاهان پوششی در سال اول 24 درصد و در سال دوم 16 درصد کاهش یافت. در سال اول، اثر گیاهان پوششی بر میانگین تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در غلاف، وزن 100 دانه و عملکرد معنی‌دار بود، امّا در سال دوم، میانگین تعداد غلاف در بوته و وزن 100 دانه تفاوت آماری معنی‌داری نشان ندادند. در مجموع، به نظر می‌رسد که تریتیکاله و یولاف زراعی می‌توانند گزینه‌های مناسبی به‌عنوان گیاه پیش‌کاشت برای کاشت سویا باشند تا ضمن کاهش جمعیت علف‌های هرز، افزایش یا ثبات عملکرد سویا را بدون استفاده از نهاده کودی ممکن کنند.