فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شاخص تأثیر زیست‌محیطی (EIQ) می­تواند میزان خطر سموم مختلف کشاورزی را نشان دهد. این مطالعه به بررسی اثرات‌ زیست­محیطی آفت­کش­های مورد استفاده در 21 مزرعه کلزا(Brassica napus L.) ، ، شش مزرعه سیب­زمینی(Solanum tuberosum L.) و پنج مزرعه چغندرقند  (Beta vulgaris L.)در شهرستان علی‌آباد‌ کتول (استان گلستان) در سال زراعی 1401-1400 انجام شد. اطلاعات مربوط به سم‌پاشی آفت­کش­ها، مزارع، تناوب­ زراعی و عملکرد محصول با پایش مستمر و مصاحبه چهره‌به‌چهره از کشاورزان جمع­آوری شد. مقدار اثر محیط زیستی سموم در واحد هکتار (EIQ-FUR)، از حاصل‌ضرب مقدار EIQ آن­ها در مقدار ماده مؤثره و مقدار مصرف در واحد هکتار به دست آمد. در نهایت، نقشه طبقه­بندی میزان آسیب محیط زیستی مزارع تهیه گردید. در میان آفت­کش­های مصرف‌شده، بیش­ترین میزان آسیب به کارگر مزرعه در گروه علف‌کش­ها متعلق به گراماکسون، در گروه حشره­کش­ها مربوط به فوزالن، کلرپیریفوس و تیاکلوپراید و در گروه قارچ‌کش­ها به مانکوزب، سایپروکونازول + کاربندازیم و تبوکونازول تعلق گرفت. همچنین قارچ‌کش­های تبوکونازول، سایپروکونازول + کاربندازیم و تیوفانات متیل در مقایسه با گروه آفت­کشی علف‌کش و حشره­کش، آسیب بیش­تری بر جزء مصرف­کنندگان و خطر آب‌شویی در محیط زیست نشان دادند. بررسی آفت­کش­های مصرفی و آسیب بر اجزای بوم­شناختی، دو حشره­کش دیازینون و کلرپیریفوس را به­عنوان خطرناک­ترین آفت­کش­ها برای موجودات محیط زیست معرفی کرد. بررسی نقشه‌ها نشان داد که اکثر مزارع کلزا و چغندرقند در طبقه آسیب کم و خیلی کم قرار گرفته­اند، درحالی‌که مزارع سیب­زمینی در طبقه آسیب محیط زیستی متوسط و زیاد قرار دارند. به عبارتی، اثر زیست­محیطی و آلودگی ناشی از کشت سیب­زمینی بیش­تر از دو محصول دیگر بود.