بررسی عملکرد غشای نانو-پلیمری تولید شده در حذف برخی کاتیونها و نسبت جذب سدیم از زهاب کشاورزی
نویسندگان
1 دانشگاه تهران - پردیس کشاورزی و منابع طبیعی - گروه آبیاری و آبادانی
2 استاد گروه آبیاری و آبادانی -پردیس کشاورزی و منابع طبیعی- دانشگاه تهران
3 عضو هیئت علمی (دانشیار) مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی؛ سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
4 هیئت علمی پژوهشگاه پلیمر و پتروشیمی ایران - گروه پلاستیک
doi
10.22059/ijswr.2017.234205.667686چکیده
حجم بالای زهابهای شور کشاورزی و ضرورت پرهیز از اثرات نامطلوب زیستمحیطی ناشی از تخلیه آنها به منابع پذیرنده، در کنار وقوع شرایط بحرانی کمبود آب در دسترس، برنامهریزی و اقدام جهت تخلیه اصولی و بهرهبرداری مجدد از این قبیل آبهای نامتعارف را ضروری میسازد. هدف از این تحقیق، بررسی عملکرد و کارایی یک غشای نانو-پلیمری تولید شده در سطح آزمایشگاهی، از نظر قابلیت آن در کاهش نسبت جذب سدیم (SAR) و کاتیونهای مرتبط در زهاب کشاورزی است. غشای نانو- پلیمری مورد نظر با ترکیب 80% پلیاتیلن با درجه فیلم و 20% پلیاولفین الاستومر تولید شد. جهت اجرای تحقیق، زهاب مورد نیاز از اراضی کشت و صنعت شمال خرمشهر تهیه شد و تأثیر شوری زهاب و نیز تراوایی غشا بر درصد حذف پارامترهای هدایت الکتریکی (EC)، کاتیون یک ظرفیتی سدیم (Na+)، مجموع کاتیونهای دو ظرفیتی کلسیم و منیزیم (Ca2++Mg2+) و نسبت جذب سدیم (SAR) مورد بررسی قرار گرفت. آزمایشها در پنج سطح رقت زهاب، مشتمل بر بدون رقیقسازی یا 0%، 20%، 40%، 60% و 80% رقیقسازی تعریف گردید. ارزیابی خصوصیات غشا نشان داد که غشا دارای متوسط شعاع منافذ 778/0 نانومتر و ضخامت 20 میکرومتر و تخلخل 42/36% است. توالی درصد حذف نمکها به صورت CaCl2>NaCl>Na2SO4 بود که نشاندهنده بار مثبت غشا است. بر اساس نتایج حاصل از آزمایشها با خوراک زهاب، میزان حذف Na+ و Ca2++Mg2+ زهاب در کلیه نسبت رقتها به ترتیب در دامنه 71/50%-76/39% و 95/40%-34/19% درصد تغییر مییافت. مقدار حذف EC و پارامتر SAR نیز به ترتیب برابر با 18/46%-10/37% و 38/36%-80/30% بود. در نهایت، عملکرد این غشای نانو-پلیمری با یک نمونه غشای تجاری موجود در بازار (غشای NF2، سپرو) مقایسه گردید. نتایج نشان داد که علیرغم تراوایی کمتر غشای تولیدی، درصد حذف EC توسط آن در کلیه نسبت رقتها از غشای تجاری بیشتر بود و غشاء جدید از این نظر، عملکرد بهتری را از خود نشان داد.