تحلیلی نقش گرا از کاربردهای حرف اضافۀ با در زبان فارسی
نویسندگان
1 دانشیار زبان شناسی، دانشگاه اصفهان
2 دانشجوی دکتری زبان شناسی، دانشگاه اصفهان
doi
چکیده
کاربرد فراوان حرف اضافة با در زبان فارسی، پژوهش حاضر را بر آن داشته است تا در چارچوب دستور نقش و ارجاع، با بررسی بازنمایی ساخت منطقی برخی جملات زبان فارسی شنیدۀ پژوهشگران که دربردارندةحرف با بوده است، به بررسی انگیزشهای دستوری یا معنایی اعطای این حرف اضافه به گروههای اسمی در زبان فارسی بپردازد. نتیجة این نوشتار آن است که حرف اضافۀ با، حرفی اصولاً مکانی و مقولهای شعاعی است که مفاهیم مربوط به آن از مفاهیمی مرکزی چون باهمبودن و داشتن منشعب میشوند. بهتبع آن، نشان میدهد که نمیتوان تنها به قوانین اوّلیّۀ بیانشده در دستور نقش و ارجاع در زمینۀ تخصیص حروف اضافه، بسنده کرد و میبایست با بررسی انگیزشهای معنایی، ساخت منطقی جملات حاوی حروف اضافه را بهگونهای دقیقتر ترسیم کرد که از مشکلات و مسائلی که در نمودهای ساخت منطقی اوّلیۀ پیشنهادی رویکرد نقش و ارجاع وجود داشت، برحذر بود. افزون بر این، تحلیل ارائهشده در این پژوهش قادر به توجیه کاربردهای متنوّعی از حرف اضافۀ با مانند انواع قیدی، مشارکتی، پذیرنده و ابزاری در زبان فارسی است.