الگوی رشد شناخت اجتماعی کودکان پیشدبستانی فارسیزبان و فارسی - ترکیزبان با توجّه به توالی تکلیفهای نظریۀ ذهن
نویسندگان
1 دانشیار گروه زبان شناسی، دانشگاه علامه طباطبائی
2 دانشجوی دکتری رشتة زبانشناسی، دانشگاه علامه طباطبائی
doi
چکیده
شواهد محکمی در حمایت از وجود ارتباط بین رشد زبان در کودکان و رشد نظریۀ ذهن وجود دارد. ولمان و لیو (2004) مقیاسی از پیشرفت رشدی درک حالتهای ذهنی در کودکان پیشدبستانی ارائه دادهاند. در این مقیاسگذاری، توالیای از هفت تکلیف ارائه شده که بهنظر میرسد با ترتیبی قابل پیشبینی، در فرایند رشد کودکان پدیدار میشوند. مجموعۀ این تکلیفها بر ساختهای مفهومی مختلفی تمرکز دارند که در این فرایند شناختی بهدنبال هم ظاهر میشوند. در پژوهش حاضر، هفت تکلیف نظریۀ ذهن روی سی کودک فارسیزبان و سی کودک فارسی – ترکیزبان اجرا شد تا ترتیبی از این هفت تکلیف براساس سطح دشواری آنها برای هریک از دو گروه زبانی ارائه شود و از سوی دیگر، ترتیبهای مشخّصشده با یکدیگر و همچنین با ترتیب پیشنهادی ولمان و لیو (2004) از تکلیفهای نظریۀ ذهن مقایسه شوند. الگوهای ارائهشده از رشد شناخت اجتماعی برای آزمودنیهای پژوهش حاضر بیانگر آن است که کودکان فارسیزبان و فارسی – ترکیزبان، مراحل رشد شناخت اجتماعی مشابهی را با تفاوتی اندک نشان میدهند. با توجّه به نتایج بهدستآمده، تفاوتی میان عملکرد کودکان تکزبانه و دوزبانه در انجام تکلیفهای نظریۀ ذهن معنادار نیست؛ بهعبارتی، نمیتوان عملکرد یک گروه زبانی در انجام تکلیفهای نظریۀ ذهن را بر گروه دیگر برتر دانست.
