بررسی اثرات سطوح مختلف یک کوپلیمر اکریلیکی بر رشد گیاه ذرت در خاک‌های آلوده به آرسنیک

نویسندگان

1 گروه خاکشناسی دانشکده کشاورزی دانشگاه زنجان

2 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان

doi
10.22059/ijswr.2017.237423.667718
چکیده

کاهش غلظت اجزاء متحرک شبه‌فلز سمی آرسنیک بسیار حائز اهمیت است چرا که این اجزاء ارتباط مستقیمی با زیست‌فراهمی آن دارند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر کوپلیمر مالئیک انیدرید-استایرن- اکریلیک اسید بر کاهش تحرک و ­فراهمی آرسنیک و رشد ذرت در خاک­های­ آلوده شده به آرسنیک انجام شد. بدین منظور یک آزمایش فاکتوریل با دو فاکتور سطوح کوپلیمر اکریلیکی (صفر، 05/0، 1/0 و 2/0 درصد) و سطوح مختلف آرسنیک (صفر، 6، 12، 24، 48 و 96 میلی­گرم بر کیلوگرم خاک) در قالب طرح کاملاً تصادفی و با سه تکرار انجام شد. از گیاه ذرت به عنوان شاخص زیستی استفاده شد و قبل از کشت آن، غلظت آرسنیک قابل جذب در خاک­ها اندازه­گیری شد. پس از برداشت، وزن خشک، غلظت عناصر آرسنیک و فسفر در ریشه و بخش هوایی ذرت اندازه­گیری شد. نتایج نشان داد که آلودگی خاک به آرسنیک سبب افزایش غلظت­های آرسنیک قابل جذب، آرسنیک ریشه و بخش هوایی، فسفر ریشه و کاهش غلظت فسفر بخش هوایی شد. کوپلیمر اکریلیکی در کلیه سطوح آرسنیک خاک، غلظت­های آرسنیک قابل جذب و آرسنیک ریشه و بخش هوایی ذرت را به‌طور معنی­دار کاهش داد. این کوپلیمر با کاهش تجمع آرسنیک و فسفر در ریشه گیاهان کشت شده در خاک­های آلوده شده، سبب افزایش وزن خشک آن شد و با افزایش غلظت فسفر و کاهش تجمع آرسنیک در بخش هوایی سبب افزایش وزن خشک آن شد. توصیه می­شود این کوپلیمر اکریلیکی برای کاهش تحرک آرسنیک در خاک­های آلوده مورد استفاده قرار گیرد.