تحلیل انتقادی نظریه برنامه‌درسی تربیت معلم ورت والس چارترز: مقایسه دیدگاه بوروکراتیک با الزامات بازار آزاد

نویسندگان

1 دانشگاه هرمزگان

2 پردیس علوم رفتاری ، دانشکده علوم تربیتی ، دانشگاه بیرجند ، ایران

doi
10.22054/qric.2026.84131.400
چکیده

پژوهش حاضر به تحلیل انتقادی نظریه برنامه‌درسی تربیت معلم ورت والاس چارترز، یکی از پیشگامان برنامه‌ریزی درسی، با استفاده از روش تحلیل فعالیت می‌پردازد. چارترز چارچوبی علمی و سیستماتیک برای طراحی برنامه‌های درسی تربیت معلم ارائه کرد که بر انطباق آموزش با نیازهای حرفه‌ای، اجتماعی و اقتصادی تأکید دارد. این مطالعه ابتدا اصول فلسفی، متافیزیکی و آموزشی نظریه چارترز را بررسی کرده و سپس با تحلیل انتقادی، رویکرد او را با سیستم‌های آموزشی بوروکراتیک و بازار آزاد مقایسه می‌کند. یافته‌های به‌روز شده نشان می‌دهند که اگرچه رویکرد چارترز به دلیل استانداردسازی و کارایی، انسجام آموزشی را تقویت می‌کند، اما محدودیت‌هایی در پرورش خلاقیت و تفکر انتقادی ایجاد می‌کند. در مقابل، سیستم بازار آزاد با تأکید بر انعطاف‌پذیری و پاسخگویی به نیازهای محلی، می‌تواند خلاقیت را تقویت کند، اما ممکن است به نابرابری آموزشی و کاهش عمق علمی منجر شود. این پژوهش با هدف ارزیابی کاربردپذیری نظریه چارترز در پاسخ به نیازهای آموزشی معاصر، بر ضرورت تلفیق استانداردسازی بوروکراتیک با انعطاف‌پذیری بازار آزاد تأکید دارد تا برنامه‌های درسی تربیت معلم هم منسجم و هم پاسخگو به نیازهای متنوع باشند.