ویژگی‌های ژئوشیمیایی نهشته لاتریتی شاه‌بلاغی، جنوب خاور دماوند، استان تهران

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا،گروه زمین‌شناسی،دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

2 استاد، گروه زمین‌شناسی،دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

3 دانشیار، گروه زمین‌شناسی،دانشکده علوم، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

doi
10.22071/gsj.2014.43697
چکیده

نهشته لاتریتی شاه‌بلاغی در فاصله 40 کیلومتری جنوب خاور دماوند در استان تهران قرار دارد. این نهشته به شکل افق‌های چینه‌سان در درون شیل‌ها و ماسه‌سنگ‌های سازند شمشک (ژوراسیک) گسترش یافته است. مطالعات کانی‌شناسی نشان می‌دهند که کانی‌های اصلی این نهشته شامل هماتیت، بوهمیت و آناتاز است که در مقادیر کمتر توسط گوتیت، مگنتیت، شاموزیت، کائولینیت، کوارتز، کلسیت، دیاسپور، زیرکن، پیریت، و روتیل همراهمی‌شوند. شواهد میکروسکوپی مانندگسترش بافت‌های اسپاستوییدی در کانسنگ‌ها، یک محیط رسوبی پر انرژی و اشباع از آب را طی فرایند لاتریت‌زایی پیشنهاد می‌کند. با توجه به مجموعه کانیایی و ویژگی‌های بافتی، نهشت و دیاژنز این افق در یک محیط اکسیدان و تقریباً نزدیک به سطح زمین رخ داده است. بر پایه یافته‌های حاصل از مشاهدات صحرایی و ژئو‌شیمی عناصر اصلی، کمیاب و خاکی کمیاب افق لاتریتی‌ شاه‌بلاغی احتمالاً از دگرسانی سنگ‌های مادر با ترکیب بازالتی‌ تشکیل شده است. فرایند بوکسیتی شدن با مسیرهای کائولینیتی شدن، تخریب کائولینیت و آهن‌زدایی دنبال شده است. مطالعات ژئو‌شیمیایی نشان می‌دهند که توزیع عناصر جزیی در این افق توسط کانی‌های رسی و فازهای کانیایی فرعی کنترل شده است.