بررسی اثر فلاونوئیدها در القای مقاومت علیه پوسیدگی طوقه و ریشه گیاه لوبیا ناشی از Rhizoctonia solani

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 دانشیار، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 استادیار، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22059/ijpps.2018.257842.1006846
چکیده

در این پژوهش، برای تعیین سطوح مقاومت رقم‏های لوبیا به Rhizoctonia solani عامل پوسیدگی طوقه و ریشه آزمون بیماری‌زایی به دو روش دیسک برگی در شرایط آزمایشگاه و مایه‌زنی گیاه‏چه‌ها در گلخانه انجام شد. سپس حساس‌ترین رقم لوبیا (رقم ناز، به دلیل دارا بودن توجیه اقتصادی) برای ارزیابی امکان القای مقاومت با فلاونوئیدهایی نظیر کوئرستین (Quercetin) نارینجنین (Naringenin) و بررسی برخی سازوکار‌های دخیل در القای مقاومت استفاده شد. جهت بررسی تأثیر غلظت‌های مختلف (100 تا 400 میکروگرم بر میلی‌لیتر) این فلاونوئیدها در القاء مقاومت در لوبیا علیه R. solani، گیاه‏چه‏ها با غلظت‌های مختلف فلاونوئیدها تیمار شدند. گیاهان تیمارشده و شاهد با قارچ بیمارگر مایه‌زنی شدند و شاخص بیماری یک هفته بعد از مایه‌زنی محاسبه شد. نتیجه‏ها نشان دادند که غلظت‌های مختلف کوئرستین و نارینجنین در کاهش شاخص بیماری تأثیر متفاوتی داشتند. کوئرستین در غلظت‌های 200 تا 400 میکروگرم در میلی‌لیتر موجب کاهش معنی‌دار پیشرفت بیماری شد و بهترین فاصله زمانی بین تیمار و مایه‌زنی سه روز بود. غلظت‌های 100 و 200 میکروگرم بر میلی‌لیتر نارینجنین و 100 میکروگرم بر میلی‌لیتر کوئرستین باعث کاهش معنی‌دار پیشرفت بیماری نشد. ارزیابی سطوح کالوز، سوپراکسید و هیدروژن پراکسید در گیاه‏چه‌های تیمارشده با کوئرستین در زمان‌های مختلف پس از مایه‌زنی توسط R. solani نشان داد که کوئرستین با افزایش سرعت و شدت تولید این ترکیب‏های دفاعی موجب القای مقاومت در لوبیا علیه بیمارگر می‌شود.