برآورد سطح پهنههای مناسب توسعه کاشت بادام (Amygdalus communis L.) دیم در استان فارس با بهرهگیری از سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS)
نویسندگان
1 گروه مدیریت توسعه روستایی،دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران.
2 گروه جنگل، مرتع و آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه یاسوج. یاسوج، ایران
3 گروه مدیریت توسعه روستایی،دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران.
doi
10.22067/agry.2024.87067.1193چکیده
تجزیه و تحلیل تناسب زمین به پیشنیازی برای استفاده بهینه از منابع موجود زمین برای استفاده پایدار از اراضی با توجه به توانمندی آنها تبدیل شده است. هدف از این مطالعه، برآورد سطح پهنههای مناسب توسعه کاشت بادام (.Amygdalus communis L) دیم در استان فارس با ادغام الگوریتم تحلیل سلسله مراتبی (AHP) - فازی با سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) است. با استفاده از AHP، وزن چهار معیار (شامل اقلیمی، توپوگرافی، سازگاری محیطی و اجتماعی- اقتصادی) و 14 زیرمعیار مؤثر بر کاشت بادام دیم تعیین شد. براساس یافتهها، میانگین بارش سالیانه بهعنوان مهمترین زیرمعیار برای کاشت درخت بادام دیم تعیین شد و پس از آن، بهترتیب زیرمعیارهای ارتفاع، میانگین دمای رشد جوانه، رطوبت نسبی مرحله گلدهی از اهمیت بیشتری برخوردار بودند. پس از فازیسازی نقشهها و ترکیب امتیازهای فازی و وزنهای بهدست آمده، نقشههای موضوعی برای هر یک از معیارها ارائه شد. بررسی نقشهها نشان داد که مهمترین معیارهای محدودکننده برای کاشت بادام دیم در استان فارس شامل شرایط اقلیمی (بارش، میانگین حداقل دمای مرحله گلدهی، میانگین دمای تشکیل میوه و مرحله رسیدن) و توپوگرافی (درصد شیب و ارتفاع) است. براساس یافتهها، استان فارس از پتانسیل مطلوبی برای کاشت بادام دیم برخوردار میباشد، بهگونهای که اراضی بسیار مناسب، مناسب و نسبتاً مناسب برای کاشت بادام بهترتیب 02/9، 46/16 و 63/21 درصد از مساحت استان را شامل میشود. تناسب 09/17 درصد از استان فارس اندک بوده و 01/5 درصد برای کاشت بادام نامناسب میباشد. همچنین 79/30 درصد از کل سطح استان فارس بهدلیل نوع کاربری اراضی برای کاشت بادام پیشنهاد نمیشود. بهطور کلی، تحلیل نقشه تناسب نهایی نشان داد که نواحی شمال غربی، غرب و جنوب غربی استان فارس از توانمندی مناسب و نواحی جنوب شرقی استان فارس از توانمندی نامناسبی برای کاشت درخت بادام دیم برخوردار هستند.