مدل ساختاری عوامل مؤثر روی بهکارگیری شالیکاران از کودهای آلی به هنگام کشت برنج (Oryza sativa) در شهرستان دزفول
نویسندگان
1 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده مهندسی زراعی و عمران روستایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران.
2 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده مهندسی زراعی و عمران روستایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران
3 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده مهندسی زراعی و عمران روستایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران
doi
10.22067/agry.2024.88035.1196چکیده
برنج یکی از اصلیترین غذاهای ایرانی است، امّا استفاده بیرویه از نهادههای شیمیایی در تولید این محصول از کیفیت و خواص آن کاسته است، تحقیقات قبلی نشان میدهد که استفاده از کودهای آلی در کشت برنج میتواند مواد مغذی مورد نیاز خاک برای تولید این محصول را فراهم کند، امّا شالیکاران تمایل چندانی به استفاده آن در کشت برنج ندارند. در راستای این مهم، پژوهش حاضر با هدف کلی بررسی عوامل مؤثر بر استفاده شالیکاران از کودهای آلی به هنگام کشت برنج در شهرستان دزفول انجام شد. جامعه آماری این پژوهش در سال 1401 را 4700 برنجکار شهرستان دزفول تشکیل میدهند که حجم نمونه برمبنای جدول کرجسی و مورگان، بهروش نمونهگیری خوشهای 360 نمونه برآورد شد. گردآوری دادهها بهصورت پرسشنامه برمبنای مقیاس طیف لیکرت طراحی شد. روایی شکلی و محتوایی پرسشنامه با نظر متخصصان و پایایی آن از طریق آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی تأیید شد. نتایج پژوهش مدلسازی معادلههای ساختاری نشان داد که متغیرهای خودکارآمدی (ƛ= 0.257, P= 0.000)، راهنمای عمل (ƛ= 0.222, P= 0.000)، شدت درک شده (ƛ= 0.121, P= 0.035) و حساسیت درک شده (ƛ= 0.100; P= 0.046) و منافع درک شده (ƛ= 0.319, P= 0.000) اثر مثبت و معنیداری در بهکارگیری کودهای آلی در میان شالیکاران شهرستان دزفول دارد، این در حالی است که متغیر موانع درک شده دارای اثر معنیداری در این بخش نبود. علاوهبراین، میتوان گفت که متغیرهای چارچوب اعتقاد سلامت توانست 67 درصد از واریانس متغیر وابسته تحقیق (استفاده از کودهای آلی در کشت برنج) را تبیین نمایند.