فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: هویت حرفه‌ای دانشجو معلمان، مفهومی پویا و چندبعدی است که نقش مهمی در کیفیت آموزش و نگرش‌های تدریسی ایفا می‌کند. پژوهش حاضر باهدف مرور نظام‌مند و مقایسه مطالعات داخلی و بین‌المللی در زمینه فرایند شکل‌گیری هویت حرفه‌ای دانشجو معلمان، عوامل مؤثر، چالش‌ها، فرصت‌ها و شکاف‌های پژوهشی انجام شده است. روش‌ها: با استفاده از کلیدواژه‌های مرتبط، جست‌وجوی نظام‌مند در پایگاه‌های داخلی و بین‌المللی انجام گرفت. فرایند انتخاب بر اساس چارچوب PRISMA شامل چهار مرحله شناسایی، غربالگری، بررسی صلاحیت و ورود نهایی بود. معیارهای ورود شامل تمرکز بر هویت حرفه‌ای دانشجو معلمان، بازه زمانی ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۴ برای مطالعات داخلی و ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴ برای منابع بین‌المللی، و کیفیت مناسب روش‌شناسی بود. در مجموع، ۶۷ مقاله (۱۵ داخلی و ۵۲ بین‌المللی) تحلیل شدند. تحلیل داده‌ها با روش محتوای قیاسی–استقرایی و ارزیابی کیفیت با ابزارهای CASP و MMAT انجام شد. یافته‌ها: مطالعات بین‌المللی بیشتر بر هیجان، عاملیت و خودکارآمدی فردی تمرکز دارند، درحالی‌که مطالعات داخلی بر ساختارهای رسمی، ارزش‌های فرهنگی و دینی تأکید دارند. نقش کارورزی، تعاملات اجتماعی و ابعاد شناختی–هیجانی در هر دو حوزه مهم تلقی شده است. شکاف میان آموزش نظری و عمل، نگرش منفی به حرفه، و نبود انسجام نظری، چالش‌های مشترک محسوب می‌شوند. نتیجه‌گیری: تقویت هویت حرفه‌ای دانشجو معلمان نیازمند تلفیق تجربه عملی، حمایت اجتماعی و توجه به زمینه‌های بومی–جهانی است. پژوهش‌های آینده باید به مطالعات طولی، مداخلات نوآورانه و عوامل کلان اجتماعی–سیاسی توجه بیشتری داشته باشند.