آنالیز حساسیت مولفه‌های هیدروگراف جریان به تغییر در پارامترهای روش زمان – مساحت کلارک در آبخیز محمدآباد استان گلستان

نویسندگان

1 استادیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده علوم کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی

2 دانشجوی کارشناسی‌ارشد مهندسی آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی

3 دانشیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی

4 دانشجوی دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشگاه تربیت مدرس

doi
10.22059/ijswr.2018.221333.667580
چکیده

کاربرد مدل هیدروگراف واحد لحظه‌ای کلارک به جهت نیاز به داده‌های سهل‌الوصول در آبخیزهای فاقد ایستگاه هیدرومتری از اهمیت خاصی برخوردار است. هدف تحقیق حاضر شبیه‌سازی هیدروگراف واحد جریان آبخیز محمدآباد استان گلستان با استفاده از روش زمان - مساحت و انجام آنالیز حساسیت (نسبی و مطلق) نتایج شبیه‌سازی در آبخیز مورد مطالعه است. برای تعیین تغییرات سطح حوزه نسبت به زمان تمرکز (هیستوگرام زمان-مساحت) از روش دیاگرام بی‌بعد (روش لاورنسن) استفاده شده و سپس هیدروگراف واحد لحظه‌ای با مدل کلارک برای آبخیز مذکور شبیه‌سازی شد. آنالیز حساسیت مدل کلارک با تغییر دو پارامتر زمان تمرکز و ضریب ذخیره صورت گرفته و سپس حساسیت نسبی و مطلق مدل در برآورد مولفه‌های هیدروگراف واحد جریان تعیین گردید. هم‌چنین هیدروگراف واحد مشاهداتی سیل در آبخیز با استفاده از منحنی S محاسبه و دقت مدل مذکور در برآورد هیدروگراف واحد آبخیز با معیار نش-ساتکلیف مورد ارزیابی قرار گرفت. براساس نتایج، دقت مدل مذکور در شبیه‌سازی هیدروگراف واحد جریان 71 درصد است. نتایج آنالیز حساسیت مدل نشان داد که حساسیت نسبی مدل در برآورد دبی اوج هیدروگراف واحد جریان به پارامتر ضریب ذخیره برابر 66/0- می‌باشد. هم‌چنین حساسیت مطلق مدل به پارامتر زمان تمرکز برابر 76/2- می‌باشد. در مجموع می‌توان گفت که پارامتر حساس در برآورد دقیق زمان تا اوج، متغیر زمان تمرکز محاسباتی جریان می‌باشد.