واکاوی نارسایی‌های مؤثر بر عدم استفاده از طرح درس توسط ‏‏آموزگاران دوره ابتدایی

نویسندگان

1 گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

doi
10.22054/qric.2025.87659.427
چکیده

هدف پژوهش حاضر واکاوی نارسایی‌های مؤثر بر عدم استفاده از طرح درس توسط آموزگاران دوره ‏ابتدایی استان قزوین است. پژوهش به روش تحلیل مضمون (براون و کلارک، 2006) انجام شد. به‌منظور ‏گردآوری داده‌ها، از مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با 20 آموزگار شاغل در مدارس ابتدایی استان قزوین استفاده ‏شده است. تحلیل داده‌ها در فرایند کدگذاری با کمک نرم‌افزار ‏MAXQDA‏ در سه گام انجام شد. در گام ‏اول کدهای اولیه(مضامین پایه) بر پایه ی شواهد، استخراج شد و ‏در گام بعدی با ‏دسته بندی آنها به مضامین ‏سازمان دهنده دست یافتیم و در گام آخر آنها را حول محور ‏اصلی تجمیع کرده ‏و مضامین فراگیر را ‏استخراج کردیم. مضامین فراگیر در پژوهش حاضر نشان دادند که نارسایی‌های موثر بر عدم استفاده از طرح ‏درس توسط آموزگاران در سه محور کلی فردی(روانشناختی)، سازمانی و آموزشی تعبیه می شود. ‏چالش‌های‎ ‎انگیزشی‎ ‎و‎ ‎مشارکت، کمبود‎ ‎مهارت‌ها‎ ‎و‎ ‎آشنایی‎ ‎با‎ ‎روش‌های‎ ‎نوین،کمبود‎ ‎دانش‎ ‎و‎ ‎شناخت‎ ‎‎آموزشی، محدودیت‌های‎ ‎محیطی‎ ‎و‎ ‎ساختاری، فشار‎ ‎محتوا‎ ‎و‎ ‎برنامه، عدم‎ ‎حمایت‎ ‎و‎ ‎هماهنگی‎ ‎سیستم‎ ‎‎آموزشی و تفاوت‌های‎ ‎فرهنگی‎ ‎و‎ ‎ویژگی‌های‎ ‎رشدی به‌عنوان نارسایی‌های موثر بر عدم استفاده از طرح ‏درس شناخته شدند. تحلیل داده‌ها نشان می‌دهد که بهبود شرایط آموزشی، تقویت حمایت‌های مدیریتی و ‏مالی و بازطراحی دوره‌های آموزشی متناسب با نیازهای معلمان می‌تواند زمینه‌ساز به‌کارگیری اثربخش طرح ‏درس و ارتقای کیفیت تدریس در دوره ابتدایی شود.‏