واکاوی نارساییهای مؤثر بر عدم استفاده از طرح درس توسط آموزگاران دوره ابتدایی
نویسندگان
1 گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
doi
10.22054/qric.2025.87659.427چکیده
هدف پژوهش حاضر واکاوی نارساییهای مؤثر بر عدم استفاده از طرح درس توسط آموزگاران دوره ابتدایی استان قزوین است. پژوهش به روش تحلیل مضمون (براون و کلارک، 2006) انجام شد. بهمنظور گردآوری دادهها، از مصاحبه نیمهساختاریافته با 20 آموزگار شاغل در مدارس ابتدایی استان قزوین استفاده شده است. تحلیل دادهها در فرایند کدگذاری با کمک نرمافزار MAXQDA در سه گام انجام شد. در گام اول کدهای اولیه(مضامین پایه) بر پایه ی شواهد، استخراج شد و در گام بعدی با دسته بندی آنها به مضامین سازمان دهنده دست یافتیم و در گام آخر آنها را حول محور اصلی تجمیع کرده و مضامین فراگیر را استخراج کردیم. مضامین فراگیر در پژوهش حاضر نشان دادند که نارساییهای موثر بر عدم استفاده از طرح درس توسط آموزگاران در سه محور کلی فردی(روانشناختی)، سازمانی و آموزشی تعبیه می شود. چالشهای انگیزشی و مشارکت، کمبود مهارتها و آشنایی با روشهای نوین،کمبود دانش و شناخت آموزشی، محدودیتهای محیطی و ساختاری، فشار محتوا و برنامه، عدم حمایت و هماهنگی سیستم آموزشی و تفاوتهای فرهنگی و ویژگیهای رشدی بهعنوان نارساییهای موثر بر عدم استفاده از طرح درس شناخته شدند. تحلیل دادهها نشان میدهد که بهبود شرایط آموزشی، تقویت حمایتهای مدیریتی و مالی و بازطراحی دورههای آموزشی متناسب با نیازهای معلمان میتواند زمینهساز بهکارگیری اثربخش طرح درس و ارتقای کیفیت تدریس در دوره ابتدایی شود.