اندازهگیری مبتنی بر برنامۀ درسی خواندن: مروری بر چیستی، چرایی و چگونگی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
2 تهران، دهکده المپیک، دانشگاه علامه طباطبایی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی
3 استاد روانشناسی تربیتی، گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگده علامه طباطبایی، تهران، ایران
doi
10.22054/qric.2025.85589.412چکیده
پژوهش حاضر با هدف مروری بر ماهیت، زمینههای توسعه و کاربردهای اندازهگیری مبتنی بر برنامۀ درسی بهمنزلۀ روشی کارآمد برای سنجش مهارت خواندن انجام شد. روش پژوهش مرور ادبیات یکپارچه بود که از چهار مرحله تشکیل میشد. از میان 817 سند، در نهایت 43 مورد وارد مطالعه و متن آنها با رویکردی انتقادی تحلیل شد. برای مدیریت اسناد از پروتکل پریزما استفاده شد. نتایج نشان داد که اندازهگیری مبتنی بر برنامۀ درسی شیوهای معتبر برای سنجش عملکرد دانشآموزان در مهارتهای تحصیلی پایه از جمله خواندن است. کاوشگرهای سیالی بلندخوانی، هزارتو و سواد آغازین از مهمترین ابزارهای سنجش خواندن و پیشنیازهای آن به شمار میروند. این شیوه که پیدایش آن در جنبش شواهدبنیاد ریشه داشت امروز به عنصری حیاتی در ارائۀ خدمات چندسطحی تبدیل شده است. از مهمترین کاربردهای آن میتوان به تولید پایگاه دادۀ معتبر، مداخلۀ زودهنگام، غربالگری، پایش پیشرفت و توسعه و ارزیابی برنامههای مداخله اشاره کرد. در ادامه، پیرامون این رویه و کاربست آن در خواندن با رویکردی انتقادی بحث شد و امکان توسعۀ آن در نظام آموزشی ایران مورد بررسی تطبیقی قرار گرفت. با توجه به گسترش روزافزون این رویکرد در نظامهایآموزشی جهان، نتایج پژوهش میتواند زمینه را برای تولید و توسعۀ آن به زبان فارسی فراهم کرده و مدارس ایران را همگام با تحولات جهانی به تصمیمگیری مبتنیبرداده سوق دهد.
