حمایت از شهود در چالش با حقوق دفاعی متهم
نویسندگان
1 دادیار دادسرای عمومی و انقلاب فریدونشهر
2 بازپرس دادسرای عمومی و انقلاب تهران
doi
10.22106/jlj.2010.11166چکیده
حمایت از شاهد، مجموعهی اقدامات مالی، امنیتی، آموزشی و روانشناختی است که دستگاه عدالت کیفری برای مشارکت بیشتر شهود در فرآیند دادرسی به کار میبندد. اجرای اینگونه برنامهها که در جرایم سازمانیافته، تروریستی، جرایم علیه بشریت و جرایم جنگی، رویهای عادی در کشورهای جهان و دادگاههای بینالمللی است، در سه قالب برنامههای حمایتی- امنیتی، حمایتی- روانشناختی و برنامههایی در جهت مخفی ماندن هویت شهود صورت میگیرد. از طرف دیگر، امروزه حقوق دفاعی متهم به عنوان بخشی جداییناپذیر یک دادرسی عادلانه مطابق با اسناد بینالمللی، منطقهای و مقررات داخلی کشورها محسوب شده و نمیتوان آن را به هر بهانهای محدود نمود؛ چه آنکه این حق، میراثی است که جامعهی بشری پس از تلاش فراوان، در پسِ قرنها دادرسی به دست آورده است. در نگاه اول اجرای برخی از برنامهها مانند مخفی ماندن هویت شهود و حمایت بیش از حد از وی در تعارض جدی با شماری از حقوق متهم از جمله حق پرسش از شهود و یا اصل تساوی سلاحها در رسیدگی قرار میگیرد. امری که در عمل از طریق توسل به اقداماتی خاص میتوان آن را به حداقل رسانیده و جهات دادرسی عادلانه را تا حدودی تضمین نمود.