ارزیابی زراعی- بومشناختی اراضی شهرستان بهشهر جهت کشت عدس(Lens culinaris Medik.)
نویسندگان
1 گروه زراعت، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
2 گروه زراعت، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
3 گروه علوم خاک، دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران
4 گروه زراعت، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
doi
10.22067/agry.2024.85876.1178چکیده
این مطالعه با هدف ارزیابی زراعی- بومشناختی اراضی شهرستان بهشهر (بخش یانهسر) جهت کشت عدس(Lens culinaris Medik.) با استفاده تحلیلهای مکانی سامانه اطلاعات جغرافیایی و فرآیند تحلیل سلسله مراتبی در سال 1400- 1401 انجام شد. برای این منظور، از متغییرهای اقلیمی (دماهای کمینه، بیشینه، متوسط و بارش سالانه)، توپوگرافی (شیب، جهت و ارتفاع از سطح دریا) و خصوصیات خاک (بافت، وزن مخصوص ظاهری، پتاسیم، فسفر، نیتروژن، مس، منگنز، آهن، آهک، ماده آلی، هدایت الکتریکی و اسیدیته) استفاده شد. نقشههای موضوعی هر یک از متغیرها با مدلهای مختلف موجود در ArcGIS 10.8تهیه شد. سپس با اختصاص وزنهای فرآیند تحلیل سلسله مراتبی ((AHP رویهمگذاری شدند. نقشه نهایی با ارزشهای بسیار مستعد، مستعد، نیمهمستعد و غیرمستعد در چهار کلاس طبقهبندی شد. براساس نتایج بهدست آمده در نقشه نهایی استعدادسنجی، بخشهایی از شمال و مرکز محدوده مورد مطالعه از مطلوبیت عوامل محیطی برخوردار بودند، امّا قسمتهایی از شمال غرب و مرکز و جنوب منطقه در پهنه غیرمستعد قرار گرفتند. مناطق بسیار مستعد برای کشت گیاه عدس با 52/12 درصد در قسمت شمالی منطقه براساس مطلوبیت عوامل اقلیمی، خاک و توپوگرافی کمترین مساحت را داشتند. در مجموع، دو پهنه بسیار مستعد و مستعد 97/56 درصد منطقه را شامل شدند. از طرفی، پهنههای نیمهمستعد و غیرمستعد 03/43 درصد از کل مساحت منطقه را به خود اختصاص دادند. مناطقی در شمالغرب، مرکز و قسمتهایی از جنوب غرب برای کشت عدس نیمهمستعد یا غیرمستعد تعیین شدند. از دلایل اصلی این نتیجه میتوان به کمبود برخی متغییرهای خاکی مانند ماده آلی و شرایط نامناسب اقلیمی از جمله کمبود بارش و نیز توپوگرافی (شیب و جهت جغرافیایی) نام برد.