تحلیل صرفی و معنایی رنگواژهها در زبان گرجی فریدونشهر: رویکردی شناختی
نویسندگان
1 دانشآموختة کارشناس ارشد زبانشناسی همگانی، دانشگاه پیام نور تهران
2 دانشیار گروه زبانشناسی و زبانهای خارجی، دانشگاه پیام نور تهران
3 دانشیار گروه زبانشناسی و زبانهای خارجی، دانشگاه پیام نور تهران
doi
چکیده
ساکنان فریدونشهر اصفهان به زبان گرجی تکلم میکنند که از زبانهای قفقازی جنوبی است. این زبان در همزیستی با زبان فارسی به لحاظ واژگانی از آن تأثیر پذیرفته است. هدف از مقالة حاضر بررسی ساختواژی و تحلیل استعاری-شناختی رنگواژههای زبان گرجی فریدونشهر در چارچوب معناشناسی شناختی و با تکیه بر آراء برلین و کی (1969) است. جامعة آماری این پژوهش میدانی همة گرجیزبانان ساکن فریدونشهر، و حجم نمونه شامل 10 گویشور است که به روش نمونهگیری در دسترس انتخاب شدهاند. یافتهها نشان میدهد که تعداد اندکی از رنگواژهها به لحاظ ساختواژی بسیطاند و از این میان تنها شش رنگواژه، شامل thԑthri سفید، avi∫ (سیاه)، tsˡithԑli (قرمز)، tsˡɔnԑ (سبز)، qˡithԑli (زرد) و lurǰi(آبی) رنگواژههای اصلی این زبان را تشکیل میدهند، در حالی که تعداد بیشتری از آنها، یعنی رنگواژههای غیراصلی، مشتق، مرکب و یا مشتق-مرکب هستند و اغلب از زبان فارسی قرض گرفته شدهاند. علاوه بر این، برخی رنگواژههای گرجی کاربرد استعاری دارند و یا در عبارات زبانی استعاری وارد میشوند و این عبارات غالباً دارای بار معنایی و عاطفی منفی هستند. گستردگی رنگواژهها در این زبان به واسطة اقلیم جغرافیایی، سبک زندگی اجتماعی و سادهزیستی گویشوران، نسبت به زبان فارسی اندک است.