بررسی تطبیقی مراحل تکامل جنین در قرآن با یافتههای علم جنینشناسی وکاربرد آن دربرنامه درسی زیست شناسی
نویسندگان
1 استادیار، گروه آموزش زیست شناسی، پردیس نسیبه، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
2 عضو هیات علمی گروه آموزش زیست دانشگاه فرهنگیان- تهران
doi
10.22054/qric.2025.84688.408چکیده
در آیات قرآن، موضوع خلقت انسان با هدف آشنایی بشر با شگفتیهای آفرینش و شناخت خداوند مطرح شده است. یکی از مباحث مهم درس زیستشناسی نیز، موضوع تولیدمثل و تکوین جنین است که بسیار مورد توجه دانشآموزان قرار میگیرد. این موضوع از منظر ساحت اعتقادی، عبادی و دینی سند تحول، ظرفیت بالایی برای آموزش معلمان و دانشآموزان دارد. هدف از پژوهش حاضر تطبیق مراحل تکامل جنین انسان در قرآن با یافتههای علم جنینشناسی و ارائه پیشنهاداتی برای آموزش مبحث تکوین جنین است. روش این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر نحوه گردآوری داده ها، روش کیفی از نوع روش تحلیل محتوا است. محتوای مبحث تولیدمثل کتاب زیست شناسی پایه یازدهم، از نظر انطباق با آیات قرآن مورد بررسی قرار گرفته است. بر اساس آیات قرآن، مراحل تکوین جنین انسان شامل هفت مرحله نطفه، علقه، مضغه، تشکیل استخوان، پدید آمدن عضله، دمیدن روح و در نهایت تولد است که با تمهیداتی که خالق اندیشیده است، کودک پس از این مراحل پا به جهان میگذارد. پیشرفت علوم جنین شناسی و سلولی- مولکولی، زمینه شناخت بهتر نکاتی را که قرآن در زمینه خلقت انسان آورده فراهم کرده است. مهمترین نتایج حاصل از بررسی انطباق مراحل تکامل از دیدگاه آیات قرآن و علم جنین شناسی، توجه به بعد مادی آفرینش و اعجاز قرآن می باشد. به همین علت دانش جنینشناسی یک دانش توحیدی به حساب می آید. بنابراین انتظار میرود برنامه درسی با استفاده از این ظرفیت در رشد تفکر دینی دانشآموزان سهم بسزایی داشته باشد.