بررسی تاثیر بهترین اقدامات مدیریتی در کاهش منابع آلاینده نقطه‌ای و غیرنقطه‌ای آب با استفاده از مدل SWAT (مطالعه موردی: حوضه آبخیز سیمره، رودخانه سیمره)

نویسندگان

1 دکتری، دانشگاه تهران

2 دانشگاه تهران

3 دانشگاه تهران

4 استاد دانشگاه تهران

doi
10.22059/ijswr.2018.225610.667617
چکیده

کیفیت آب‌های سطحی تأثیر زیادی بر روی سلامتی انسان و اکوسیستم‌های آبی دارد. منابع آلودگی آب شامل منابع آلودگی نقطه‌ای (PSPS) و منابع آلودگی غیرنقطه‌ای (NPSPS) می‌باشد. شناسایی منابع آلودگی نقطه‌ای و غیرنقطه‌ای برای ارزیابی کیفیت آب سطحی و منابع اصلی آلودگی در حوضه حائز اهمیت می‌باشد. در این مطالعه، مدل ارزیابی آب و خاک (SWAT 2009) برای بررسی تأثیر منابع آلاینده نقطه‌ای و غیرنقطه‌ای بر روی کیفیت آب رودخانه سیمره در محدوده مطالعاتی زیرحوضه سیمره در حوضه کرخه مورد استفاده قرار گرفت. مدل برای دوره 2009-2000 واسنجی و سپس برای دوره 2011-2010 اعتبار سنجی گردید. مقادیر ضرایب ناش- ساتکلیف و R2برای شبیه‌سازی جریان و بار مواد مغذی از 84/0 تا 96/0 و برای اعتبارسنجی جریان از 69/0 تا 85/0 می‌باشد. نتایج آماری نشان داد که مدل SWAT کارایی مناسبی در شبیه‌سازی جریان ماهانه و بار مواد مغذی در حوضه سیمره دارد. همچنین مدل SWAT برای شناسایی مناطق منبع بحرانی (CSAs) رسوب، نیتروژن کل (TN) و فسفر کل (TP) در سطح زیرحوضه مورد استفاده قرار گرفت. نتایج نشان داد که مدل SWAT، 9 زیرحوضه (شامل 33% از سطح حوضه) شامل زیرحوضه‌های 1، 6، 10، 17، 21، 22، 25، 26 و 29 را به‌عنوان مناطق بحرانی برای نیتروژن کل (TN) و فسفر کل (TP) شناسایی کرد. سپس شبیه‌سازی تأثیر بهترین اقدامات مدیریتی (BMPs) برای کنترل هدررفت بار مواد مغذی توسط مدل انجام گرفت. مهم‌ترین BMPs شامل اجرای کاهش مصرف کودهای شیمیایی و ایجاد نوار فیلتر در طول رودخانه می‌باشد. سناریوهای BMP منجر به کاهش هدررفت آلودگی در مقایسه با شرایط پایه می‌شوند و بیشترین کاهش در بار مواد مغذی در ایجاد نوار فیلتر در کنار رودخانه با درصد کاهش 68%، 36% و 39% به‌ترتیب برای رسوب، TN و TP مشاهده شد. بطور کلی این پژوهش باعث کمک به درک مناسب‌تر ما از وضعیت کیفیت آب و نقش گزینه‌های مدیریتی در بهبود کیفیت آن می‌شود.