فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به­منظور بررسی تأثیر باکتری­های افزاینده رشد گیاه روی سیستم ریشه­ای گندم در شرایط دیم، آزمایشی به­صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه مرکز تحقیقات کشاورزی سرابله استان ایلام در سال زراعی 99- 1398 اجرا شد. تیمار­های آزمایش شامل ارقام مختلف گندم (سرداری، کریم، کوهدشت و ریژاو) و منابع مختلف کودی شامل شاهد (عدم مصرف کود)، کود شیمیایی اوره (تأمین 50 درصد نیاز گیاه)، باکتری آزوسپیریلیوم + کود شیمیایی اوره تأمین 50 درصد نیاز گیاه)، باکتری ازﺗﻮﺑﺎﮐﺘﺮ + کود شیمیایی اوره (50 درصد نیاز گیاه)، باکتری آزوسپیریلیوم + ازﺗﻮﺑﺎﮐﺘﺮ + کود شیمیایی اوره (50 درصد نیاز گیاه) و تأمین 100 درصد نیاز گیاه با اوره بود. صفات مورد ارزیابی در این پژوهش شامل طول ریشه، وزن تر و خشک ریشه، حجم ریشه، سطح ریشه، قطر ریشه، طول مخصوص ریشه، تراکم طول ریشه، حجم مخصوص ریشه، تراکم بافت ریشه و چگالی سطح ریشه بود. بیشترین طول ریشه (6/115 سانتی­متر)، حجم ریشه (3/13 سانتی­مترمکعب)، سطح ریشه (2/137 سانتی­مترمربع)، طول مخصوص ریشه (9/46 سانتی‌متر طول ریشه بر گرم وزن خشک ریشه)، حجم مخصوص ریشه (0045/0 گرم وزن خشک ریشه بر سانتی­مترمکعب حجم خاک)، تراکم طول ریشه (214/0 سانتی­متر طول ریشه بر سانتی­مترمکعب خاک)، تراکم بافت ریشه (4/32 گرم ریشه بر مترمکعب حجم خاک) و چگالی سطح ریشه (5/127 سانتی­متر مربع بر سانتی­مترمکعب) در رقم ریژاو × باکتری آزوسپیریلیوم + ازﺗﻮﺑﺎﮐﺘﺮ + 50 درصد کود شیمیایی اوره نسبت به شاهد(عدم مصرف کود) و کمترین طول ریشه، حجم ریشه، سطح ریشه، طول مخصوص ریشه، حجم مخصوص ریشه، تراکم طول ریشه، تراکم بافت ریشه و چگالی سطح ریشه در رقم سرداری × شاهد (عدم مصرف کود) مشاهده گردید. با توجه به نتایج به­دست آمده در شرایط دیم، گندم رقم ریژاو با توجه به ساختار ریشه­ای گسترده و مناسب­تر در حضور باکتری آزوسپیریلیوم + ازﺗﻮﺑﺎﮐﺘﺮ عملکرد قابل قبولی را توانست به‌دست آورد، بنابراین می­توان این رقم را پیشنهاد داد.