فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پارادکسها از جمله موضوعات مهم و مسأله برانگیز در فلسفه و منطق به شمار می­روند.  دسته­ای از پارادکسها، پارادکسهای عمل عقلانی هستند: مسائلی که در آنها معمولا" دو حق انتخاب پیش روی ما قرار دارد که با یکدیگر ناسازگار ند و برای هر یک، دلایل عقلانی قانع کننده­ای وجود دارد. به این ترتیب , با تکافوی ادله، که وضعیتی پارادکسیکال است , روبه­رو می­شویم. از جمله مهم­ترین این پارادکسها می­توان از پارادکس نیوکومیاد کرد. هدف از مطالع ة پارادکسها و تلاش برای حل آنها دفاع از عقلانیت است. در پارادکس نیوکوم با یک پیش ­ گو سرو کار داریم که تصمیم فاعل مسأله را پیش ­ گویی می­کند. ضمنا" بخشی از شرایط صورت مسأله به پیش ­ گویی فرد پیش ­ گو بستگی دارد. در این مسأله , با یک تعارض ظاهری بین دو اصل مهم تصمیم گیری، یعنی اصل رجحان و اصل مطلوبیت انتظاری , روبه­رو می­شویم؛ زیرا به نظر می­رسد که تصمیم فاعل مسأله و پیش ­ گویی فرد پیش ­ گو هرچند از نظر علی مستقل از یکدیگرند از نظر معرفتی به هم بستگی دارند. برای حل این پارادکس، ابتدا مکانیزمهای ممکن برای پیش ­ گویی آینده را بررسی می­کنیم و در هر حالت به حل مسأله می­پردازیم. نشان می­دهیم که قرائت علیت وارونه منطقا" نا ممکن است و تنها قرائت ممکن، قرائت علت مشترک می­باشد. سپس پارادکس نیوکوم را به دو حالت تفکیک می­کنیم: 1- مسأله علت مشترک با پیش ­ گوی خطاناپذیر و 2- مسأله علت مشترک با پیش ­ گوی خطاپذیر. نشان می­دهیم که در حالت نخست، هیچ تصمیم عقلانی وجود ندارد و در حالت دوم، تعارضی بین اصل مطلوبیت انتظاری و اصل رجحان وجود ندارد و تصمیم به انتخاب دو جعبه، تصمیم عقلانی می­باشد.