فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گزارشگری پایداری به‌عنوان یکی از ابزارهای نوین ارتقای شفافیت، پاسخگویی و مشروعیت سازمانی، جایگاهی فزاینده در نظام‌های مالی و اقتصادی یافته است. صنعت بانکداری به دلیل نقش محوری در تخصیص منابع، مدیریت ریسک و اثرگذاری غیرمستقیم بر توسعه اقتصادی، اجتماعی و محیط‌زیستی، بیش از سایر صنایع نیازمند چارچوبی منسجم و اختصاصی برای گزارشگری پایداری است. با این حال، چارچوب‌های موجود عمدتاً با ماهیت، کارکردها و الزامات خاص بانک‌ها انطباق کامل ندارند. هدف این پژوهش، ارائه یک چارچوب گزارشگری پایداری متناسب با صنعت بانکداری ایران و تبیین ابعاد محوری آن در قالب یک نقشه راه استراتژیک است. پژوهش حاضر با رویکرد آمیخته انجام شده است. در بخش کیفی، با استفاده از نظریه داده‌بنیاد و انجام ۱۴ مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با خبرگان دانشگاهی، مدیران بانکی و حسابرسان حرفه‌ای، ابعاد و مؤلفه‌های گزارشگری پایداری شناسایی شد. اعتبار یافته‌های کیفی از طریق روش دلفی کلاسیک مورد تأیید قرار گرفت. در بخش کمّی، با مشارکت ۳۰ نفر از اعضای هیئت‌مدیره بانک‌ها و مدیران و با بهره‌گیری از روش رتبه‌بندی تفسیری، اهمیت نسبی ابعاد تعیین گردید. نتایج نشان داد گزارشگری پایداری در صنعت بانکی ایران بر پنج بُعد اصلی حاکمیتی، اقتصادی، اجتماعی، محیط‌زیستی و انطباق و ریسک استوار است که در قالب ده مؤلفه و پنجاه گزاره مفهومی تبیین می‌شوند. در میان این ابعاد، بُعد حاکمیتی به‌عنوان محوری‌ترین مؤلفه شناسایی شد که نقشی اساسی در ارتقای شفافیت، اعتماد ذی‌نفعان و مشروعیت بانک‌ها ایفا می‌کند.