تبیین جامعه شناختی ظهور گفتمان سیاسی هیات های مذهبی ایران دهه 1340
نویسندگان
1 استادیار گروه جامعه شناسی علم مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور
2 دانشجوی دوره دکتری پیام نور
3 استاد یار گروه جامعه شناسی دانشگاه پیام نور
doi
10.22059/jstmt.2019.70430چکیده
هـدف این پـژوهش بررسی شرایط ظهور گفتمان سیاسی مذهبی(گفتمان سیاسی هیات های مذهبی) در ایران دهه 40 است. چه شرایط تاریخی زمینه ساز شکل گیری این گفتمان جدید در فضای فرهنگی ایران شد؟ چه عواملی (چه کسانی) منابع و فضای اجتماعی لازم برای تولید این گفتمان را فراهم آوردند؟ چه عواملی قلمرو گفتمانی و محتوای آن را تعیین نمودند؟ محقق پس از طرح یک مدل نظری ترکیبی، به بررسی دقیق تحولات اجتماعی و فرهنگی ایران در دوره زمانی مورد نظر پرداخته و میکوشد نشان دهد که اگرچه «بوجودآمدن بحران در نظم اخلاقی جامعه»، «بسیج منابع» و «شکلگیری زنجیرههای تعامل» برای شکلگیری فرآیند تولید ایدئولوژی ضروری است، قلمرو گفتمانی و محتوای ایدئولوژیها تحت تأثیر عواملی همچون افق اجتماعی ایدئولوژی و ماهیت گفتمانهای رقیب موجود در بافت گفتمانی جامعه تعیین می شود. در نهایت، محقق به بحث درباره دلالتهای این پژوهش برای شناخت رابطه میان ایدئولوژی و ساختار اجتماعی میپردازد.واژگان کلیدی: فرهنگ، ایدئولوژی، گفتمان، تولید گفتمان،گفتمان سیاسی هیات های مذهبی،نظم اخلاقی، تولیدگر فرهنگ، بسیج منابع، قلمرو گفتمانی، محتوای گفتمان.
