کارایی مدل WEPP در برآورد رواناب و هدررفت خاک در مراتع سنگریزه ای حوضه خامسان کردستان

نویسندگان

1 عضو هیات علمی گروه علوم خاک داشگاه تهران

2 دانشگاه کردستان

3 دانشگاه تهران

4 دانشگاه تهران

5 دانشگاه تهران

doi
10.22059/ijswr.2017.212045.667504
چکیده

هدف از این تحقیق بررسی کارایی مدل WEPP در برآورد رواناب و رسوب ناشی از رخدادهای طبیعی در سطح کرت در مراتع حوضه خامسان کردستان بود. رواناب و رسوب حاصل از رخدادهای منجر به رواناب در طول سال­های 1389 تا 1392 در 18 کرت با ابعاد 24 متر طول و 8/1 متر عرض اندازه­گیری شد (6 دامنه- سه کرت در هر دامنه). همزمان داده‌های ورودی مورد نیاز مدل از جمله ویژگی­های خاک، پوشش گیاهی و پوشش زمین در طول این مدت بررسی گردید. در این مدت، تعداد 24 رخداد مورد بررسی قرار گرفت. بعد از واسنجی مدل WEPP بر اساس قسمت تک رخداد با 8 رخداد، اعتبارسنجی مدل با 16 رخداد باقیمانده صورت گرفت. مدل توانست به میزان قابل قبولی رواناب و هدررفت خاک ناشی از رخدادهای طبیعی را در دامنه­های مرتعی دارای مقادیر قابل توجهی جزء سنگی پیش­بینی نموده و برآوردهای هدررفت خاک تا حدودی بهتر از رواناب بود. به­طور کلی، کارایی مدل در دامنه­های با مقادیر جزء سنگی (به­ویژه پوشش سنگی) و درصد آهک بالاتر، کم­تر از دامنه­های دیگر بود. به نظر می­رسد علاوه بر ویژگی­های دامنه­های مورد بررسی، تغییرات شدت بارندگی در طول هر رخداد نیز تأثیر به­سزایی بر تولید رواناب و رسوب و تخمین­های مدل داشت. در مدل WEPP برای تک رخداد، صرفاً بخشی از ویژگی­های یک بارندگی به مدل وارد شده و تغییرات در طول یک بارندگی که ممکن است تأثیر به­سزایی بر مقدار رواناب و رسوب داشته باشد در نظر گرفته نشده است.