بررسی تحمل رقمها و لاینهای گندم نسبت به Schizaphis graminum شتۀ سبز گندم و بررسی پارامترهای جدول زندگی آن
نویسندگان
1 استادیار، گروه گیاهپزشکی، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه گیاهپزشکی، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران
doi
10.22059/ijpps.2017.230991.1006777چکیده
در این تحقیق برخی فراسنجه (پارامتر)های جدول زندگی شتۀ سبز گندم، (Rondani) Schizaphis graminum،روی رقمهای یاواراس، بهار، اکبری، پیشتاز و امید و لاین (رگه)های گندم R1-10، R3-16، R3-17 و R2-9 در شرایط آزمایشگاهی، طی سال 1395 با بررسی بقا و باروری روزانۀ شته درون قفسهای بوتهای بررسی شد. همچنین میزان تحمل رقمها و لاینهای نامبرده به شته بر پایۀ میزان برخی از پارامترهای رشدی از جمله کاهش ارتفاع، میزان سبزینه (کلروفیل)، وزن تر و خشک گیاه در گیاهان آلوده نسبت به گیاهان سالم محاسبه شد. آزمایشها در قالب طرح کامل تصادفی انجام شد. شتهها در روزهای اولیۀ زندگی بقای 100 درصد داشتند. با گذشت زمان، میزان بقاء روند کاهشی پیدا کرد و در روز 44 آخرین حشرۀ ماده تلف شد. بالاترین و پایینترین میزان امید به زندگی در روز اول زندگی به ترتیب روی پیشتاز و R1-10 بود. کمترین میزان ذاتی افزایش جمعیت روی رقم یاوراس (262/0 بر روز) و بیشترین آن روی پیشتاز و R2-9 (به ترتیب 346/0 و 340/0 بر روز) بهطور معنیدار مشاهده شد. بنا بر نتایج آزمایش تحمل، کمترین درصد کاهش وزن تر و خشک در یاواراس، بهار، R1-10 و R3-16 و بیشترین آنها در R2-9 و پیشتاز بود. همچنین کمترین درصد کاهش کلروفیل در یاواراس و R1-10 و بیشترین آن در امید و R2-9 مشاهده شد. نتایج بررسیها نشان داد، پیشتاز و R2-9 حساسترین و یاواراس و R1-10 مقاومترین رقمها و لاینهای گندم آزمایشی نسبت به S. graminum بودند.