اثر غلظت‌های مختلف تنظیم‌کننده‌های رشد گیاهی بر باززایی و ریشه‌زایی درون شیشه‌ای Rubus occidentalis

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، گروه علوم باغبانی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

2 دانش‌آموخته دکتری، گروه علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

3 دانشجوی دکتری، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی دانشگاه گیلان، رشت، ایران

4 استادیار، گروه زیست‌شناسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

doi
10.22092/ijmapr.2022.356438.3090
چکیده

تمشک سیاه حاوی موادی مانند الاژیک اسید، آنتوسیانین، کمپفرول و سالیسیلیک اسید است. به‌همین دلیل دارای فعالیت آنتی‌اکسیدانی بالایی است که می‌تواند غیرفعال‌کننده رادیکال آزاد باشد و از بروز بسیاری از بیماری‌ها ازجمله سرطان جلوگیری کند. بهینه‌سازی روش‌های کشت بافت برای تولید انبوه و انتقال ژن در تمشک سیاه بسیار حائز اهمیت است. هدف از این تحقیق، تعیین اثر غلظت‌های مختلف تنظیم‌کننده‌های رشد گیاهی بر باززایی و ریشه‌زایی و همچنین غلظت‌های مختلف ساکارز بر ریشه‌زایی درون شیشه‌ای تمشک سیاه بی‌خار (Rubus occidentalis) است. در مرحله اول اثر متقابل BA با غلظت‌های 0.2، 0.5، 1، 1.5 و 2 میلی‌گرم در لیتر و IBA در غلظت‌های 0 و 0.1 میلی‌گرم در لیتر بر باززایی ریزنمونه جوانه جانبی بررسی شد. در مرحله ریشه‌زایی اثر IBA، NAA و غلظت‌های مختلف ساکارز بررسی شد. غلظت تنظیم‌کننده‌های رشد در چهار سطح 0.2، 0.5، 0.75 و 1 میلی‌گرم در لیتر و از ساکارز در سطوح 1، 1.5، 3 و 4.5 درصد استفاده شد. بهترین تیمار مربوط به غلظت‌های 1 و 1.5 میلی‌گرم در لیتر BA همراه با غلظت 1/0 میلی‌گرم در لیتر IBA با 100% میزان باززایی، میانگین تعداد شاخه (4.6) و طول شاخه (1.30 سانتی‌متر) بود. نتایج نشان داد که محیط کشت حاوی NAA (با غلظت 0.75 میلی‌گرم در لیتر) و ساکارز 3% و 4.5% با ریشه‌دهی (100%)، تعداد (7.5) و طول ریشه (2.88 سانتی‌متر) برای ریشه‌دهی مناسب بود.